{
    "componentChunkName": "component---src-templates-lesson-js",
    "path": "/الاهتزازات-الحرة-لجملة-ميكانيكية/التطورات-المهتزة/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي",
    "result": {"data":{"lesson":{"uuid":"0dd8be1a-2c83-47c9-8177-246f22b02b47","title":"الاهتزازات الحرة لجملة ميكانيكية","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"رياضيات و تقني رياضي","domain":"التطورات المهتزة","unite":"التطورات المهتزة","description":"اهتزازات النواس المرن الأفقي: المعادلة التفاضلية وحلها، الدور الذاتي، السرعة والتسارع، طاقة الجملة جسم ونابض، والنواس البسيط — درس فيزياء ثالثة ثانوي","excerpt":"الجملة الميكانيكية المهتزة هي جملة تتحرك ذهابا و إيابا على جانبي موضع توازنها المستقر، مثل جسم مربوط بنابض أو نواس معلق بخيط. تكون الاهتزازات حرة إذا لم تتلق ال","banner":"mechanic","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/mechanic.webp?v=2","html":"<h3>الجملة الميكانيكية المهتزة</h3>\n<p class=\"paragraph\">هي جملة تتحرك ذهابا و إيابا على جانبي موضع توازنها المستقر، مثل جسم مربوط بنابض أو نواس معلق بخيط. تكون الاهتزازات حرة إذا لم تتلق الجملة طاقة من الوسط الخارجي بعد تحريرها.</p>\n<h4>مقادير الحركة الاهتزازية</h4>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">السعة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>X</mi><mi>m</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">X_m</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">X</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0785em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">m</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>:\nأكبر قيمة للمطال (الابتعاد عن موضع التوازن)</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">الدور\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>T</mi><mn>0</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">T_0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.1389em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>:\nمدة اهتزازة واحدة كاملة بالثانية (s)</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">التواتر\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>f</mi><mn>0</mn></msub><mo>=</mo><mfrac><mn>1</mn><msub><mi>T</mi><mn>0</mn></msub></mfrac></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">f_0=\\frac{1}{T_0}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.10764em;\">f</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.1076em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.2902em;vertical-align:-0.4451em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8451em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3173em;\"><span style=\"top:-2.357em;margin-left:-0.1389em;margin-right:0.0714em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.5em;\"></span><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.143em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.4451em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span></span>:\nعدد الاهتزازات في الثانية بالهرتز (Hz)</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">النبض\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>ω</mi><mn>0</mn></msub><mo>=</mo><mfrac><mrow><mn>2</mn><mi>π</mi></mrow><msub><mi>T</mi><mn>0</mn></msub></mfrac></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\omega_0=\\frac{2\\pi}{T_0}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.5806em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">ω</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.2902em;vertical-align:-0.4451em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8451em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3173em;\"><span style=\"top:-2.357em;margin-left:-0.1389em;margin-right:0.0714em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.5em;\"></span><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.143em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">π</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.4451em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span></span>\nبالراديان على الثانية (rad/s)</li>\n</ul>\n<h3>النواس المرن الأفقي</h3>\n<p class=\"paragraph\">جسم صلب (S) كتلته m مربوط بنابض ثابت مرونته k، يتحرك دون احتكاك على مستو أفقي. يؤثر عليه النابض بقوة إرجاع\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>T</mi><mo>=</mo><mi>k</mi><mtext> </mtext><mi>x</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">T=k\\,x</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span></span></span></span>\nتعيده دائما نحو موضع التوازن O.</p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/e21e3cf3-f3fb-4617-9baf-38ddf2128753.svg\" alt=\"النواس المرن الأفقي و القوى المؤثرة على الجسم\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<h4>المعادلة التفاضلية</h4>\n<p class=\"paragraph\">بتطبيق القانون الثاني لنيوتن في مرجع سطحي أرضي ثم الإسقاط على المحور\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msup><mi>x</mi><mo mathvariant=\"normal\" lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">′</mo></msup><mi>x</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x&#x27;x</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7519em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7519em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">′</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span></span></span></span>:</p>\n<p><span class=\"katex-display\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><semantics><mtable rowspacing=\"0.25em\" columnalign=\"right left\" columnspacing=\"0em\"><mtr><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mrow><mover accent=\"true\"><mi>P</mi><mo>⃗</mo></mover><mo>+</mo><mover accent=\"true\"><mi>R</mi><mo>⃗</mo></mover><mo>+</mo><mover accent=\"true\"><mi>T</mi><mo>⃗</mo></mover></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mrow><mrow></mrow><mo>=</mo><mi>m</mi><mtext> </mtext><mover accent=\"true\"><mi>a</mi><mo>⃗</mo></mover></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mrow><mo>−</mo><mi>k</mi><mtext> </mtext><mi>x</mi></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mrow><mrow></mrow><mo>=</mo><mi>m</mi><mtext> </mtext><mfrac><mrow><msup><mi>d</mi><mn>2</mn></msup><mi>x</mi></mrow><mrow><mi>d</mi><msup><mi>t</mi><mn>2</mn></msup></mrow></mfrac></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mrow><mfrac><mrow><msup><mi>d</mi><mn>2</mn></msup><mi>x</mi></mrow><mrow><mi>d</mi><msup><mi>t</mi><mn>2</mn></msup></mrow></mfrac><mo>+</mo><mfrac><mi>k</mi><mi>m</mi></mfrac><mtext> </mtext><mi>x</mi></mrow></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mrow><mrow></mrow><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow></mstyle></mtd></mtr></mtable><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\begin{aligned}\n\\vec{P}+\\vec{R}+\\vec{T}&amp;=m\\,\\vec{a}\\\\\n-k\\,x&amp;=m\\,\\frac{d^2x}{dt^2}\\\\\n\\frac{d^2x}{dt^2}+\\frac{k}{m}\\,x&amp;=0\n\\end{aligned}\n</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:6.5805em;vertical-align:-3.0403em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mtable\"><span class=\"col-align-r\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:3.5403em;\"><span style=\"top:-6.0651em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.4911em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.9663em;\"><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">P</span></span><span style=\"top:-3.2523em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"accent-body\" style=\"left:-0.1522em;\"><span class=\"overlay\" style=\"height:0.714em;width:0.471em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='0.471em' height='0.714em' style='width:0.471em' viewBox='0 0 471 714' preserveAspectRatio='xMinYMin'><path d='M377 20c0-5.333 1.833-10 5.5-14S391 0 397 0c4.667 0 8.667 1.667 12 5\n3.333 2.667 6.667 9 10 19 6.667 24.667 20.333 43.667 41 57 7.333 4.667 11\n10.667 11 18 0 6-1 10-3 12s-6.667 5-14 9c-28.667 14.667-53.667 35.667-75 63\n-1.333 1.333-3.167 3.5-5.5 6.5s-4 4.833-5 5.5c-1 .667-2.5 1.333-4.5 2s-4.333 1\n-7 1c-4.667 0-9.167-1.833-13.5-5.5S337 184 337 178c0-12.667 15.667-32.333 47-59\nH213l-171-1c-8.667-6-13-12.333-13-19 0-4.667 4.333-11.333 13-20h359\nc-16-25.333-24-45-24-59z'/></svg></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.9663em;\"><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.00773em;\">R</span></span><span style=\"top:-3.2523em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"accent-body\" style=\"left:-0.1522em;\"><span class=\"overlay\" style=\"height:0.714em;width:0.471em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='0.471em' height='0.714em' style='width:0.471em' viewBox='0 0 471 714' preserveAspectRatio='xMinYMin'><path d='M377 20c0-5.333 1.833-10 5.5-14S391 0 397 0c4.667 0 8.667 1.667 12 5\n3.333 2.667 6.667 9 10 19 6.667 24.667 20.333 43.667 41 57 7.333 4.667 11\n10.667 11 18 0 6-1 10-3 12s-6.667 5-14 9c-28.667 14.667-53.667 35.667-75 63\n-1.333 1.333-3.167 3.5-5.5 6.5s-4 4.833-5 5.5c-1 .667-2.5 1.333-4.5 2s-4.333 1\n-7 1c-4.667 0-9.167-1.833-13.5-5.5S337 184 337 178c0-12.667 15.667-32.333 47-59\nH213l-171-1c-8.667-6-13-12.333-13-19 0-4.667 4.333-11.333 13-20h359\nc-16-25.333-24-45-24-59z'/></svg></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.9663em;\"><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span></span><span style=\"top:-3.2523em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"accent-body\" style=\"left:-0.1522em;\"><span class=\"overlay\" style=\"height:0.714em;width:0.471em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='0.471em' height='0.714em' style='width:0.471em' viewBox='0 0 471 714' preserveAspectRatio='xMinYMin'><path d='M377 20c0-5.333 1.833-10 5.5-14S391 0 397 0c4.667 0 8.667 1.667 12 5\n3.333 2.667 6.667 9 10 19 6.667 24.667 20.333 43.667 41 57 7.333 4.667 11\n10.667 11 18 0 6-1 10-3 12s-6.667 5-14 9c-28.667 14.667-53.667 35.667-75 63\n-1.333 1.333-3.167 3.5-5.5 6.5s-4 4.833-5 5.5c-1 .667-2.5 1.333-4.5 2s-4.333 1\n-7 1c-4.667 0-9.167-1.833-13.5-5.5S337 184 337 178c0-12.667 15.667-32.333 47-59\nH213l-171-1c-8.667-6-13-12.333-13-19 0-4.667 4.333-11.333 13-20h359\nc-16-25.333-24-45-24-59z'/></svg></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.9139em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.4911em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span></span></span><span style=\"top:-1.4368em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.4911em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.4911em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">d</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7401em;\"><span style=\"top:-2.989em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">d</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.686em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.3714em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">m</span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.686em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:3.0403em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"col-align-l\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:3.5403em;\"><span style=\"top:-6.0651em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.4911em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.714em;\"><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">a</span></span><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"accent-body\" style=\"left:-0.2355em;\"><span class=\"overlay\" style=\"height:0.714em;width:0.471em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='0.471em' height='0.714em' style='width:0.471em' viewBox='0 0 471 714' preserveAspectRatio='xMinYMin'><path d='M377 20c0-5.333 1.833-10 5.5-14S391 0 397 0c4.667 0 8.667 1.667 12 5\n3.333 2.667 6.667 9 10 19 6.667 24.667 20.333 43.667 41 57 7.333 4.667 11\n10.667 11 18 0 6-1 10-3 12s-6.667 5-14 9c-28.667 14.667-53.667 35.667-75 63\n-1.333 1.333-3.167 3.5-5.5 6.5s-4 4.833-5 5.5c-1 .667-2.5 1.333-4.5 2s-4.333 1\n-7 1c-4.667 0-9.167-1.833-13.5-5.5S337 184 337 178c0-12.667 15.667-32.333 47-59\nH213l-171-1c-8.667-6-13-12.333-13-19 0-4.667 4.333-11.333 13-20h359\nc-16-25.333-24-45-24-59z'/></svg></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.9139em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.4911em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.4911em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">d</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7401em;\"><span style=\"top:-2.989em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">d</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.686em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span><span style=\"top:-1.4368em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.4911em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:3.0403em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n<h4>حلها</h4>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>x</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo><mo>=</mo><msub><mi>X</mi><mi>m</mi></msub><mi>cos</mi><mo>⁡</mo><mo stretchy=\"false\">(</mo><msub><mi>ω</mi><mn>0</mn></msub><mi>t</mi><mo>+</mo><mi>φ</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x(t)=X_m\\cos(\\omega_0 t+\\varphi)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">X</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0785em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">m</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mop\">cos</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">ω</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">φ</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>ω</mi><mn>0</mn></msub><mo>=</mo><msqrt><mfrac><mi>k</mi><mi>m</mi></mfrac></msqrt></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\omega_0=\\sqrt{\\frac{k}{m}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.5806em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">ω</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.84em;vertical-align:-0.5874em;\"></span><span class=\"mord sqrt\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.2526em;\"><span class=\"svg-align\" style=\"top:-3.8em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.8em;\"></span><span class=\"mord\" style=\"padding-left:1em;\"><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8801em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">m</span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.345em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span><span style=\"top:-3.2126em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.8em;\"></span><span class=\"hide-tail\" style=\"min-width:1.02em;height:1.88em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='400em' height='1.88em' viewBox='0 0 400000 1944' preserveAspectRatio='xMinYMin slice'><path d='M983 90\nl0 -0\nc4,-6.7,10,-10,18,-10 H400000v40\nH1013.1s-83.4,268,-264.1,840c-180.7,572,-277,876.3,-289,913c-4.7,4.7,-12.7,7,-24,7\ns-12,0,-12,0c-1.3,-3.3,-3.7,-11.7,-7,-25c-35.3,-125.3,-106.7,-373.3,-214,-744\nc-10,12,-21,25,-33,39s-32,39,-32,39c-6,-5.3,-15,-14,-27,-26s25,-30,25,-30\nc26.7,-32.7,52,-63,76,-91s52,-60,52,-60s208,722,208,722\nc56,-175.3,126.3,-397.3,211,-666c84.7,-268.7,153.8,-488.2,207.5,-658.5\nc53.7,-170.3,84.5,-266.8,92.5,-289.5z\nM1001 80h400000v40h-400000z'/></svg></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.5874em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>φ</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\varphi</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.625em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">φ</span></span></span></span>:\nالصفحة الابتدائية بالراديان (rad)، تعين من الشروط الابتدائية: إذا حرر الجسم دون سرعة من الفاصلة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo>+</mo><msub><mi>X</mi><mi>m</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">+X_m</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\">+</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">X</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0785em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">m</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nعند\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t=0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span>\nيكون\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>φ</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\varphi=0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.625em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">φ</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span></p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/41a5ca0a-1a36-440c-94c1-25f97159788c.svg\" alt=\"منحنى المطال بدلالة الزمن لاهتزازات غير متخامدة\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<h4>الدور الذاتي</h4>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>T</mi><mn>0</mn></msub><mo>=</mo><mn>2</mn><mi>π</mi><msqrt><mfrac><mi>m</mi><mi>k</mi></mfrac></msqrt></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">T_0=2\\pi\\sqrt{\\frac{m}{k}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.1389em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.24em;vertical-align:-0.3798em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">π</span><span class=\"mord sqrt\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8602em;\"><span class=\"svg-align\" style=\"top:-3.2em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.2em;\"></span><span class=\"mord\" style=\"padding-left:1em;\"><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.6954em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">m</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.345em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span><span style=\"top:-2.8202em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.2em;\"></span><span class=\"hide-tail\" style=\"min-width:1.02em;height:1.28em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='400em' height='1.28em' viewBox='0 0 400000 1296' preserveAspectRatio='xMinYMin slice'><path d='M263,681c0.7,0,18,39.7,52,119\nc34,79.3,68.167,158.7,102.5,238c34.3,79.3,51.8,119.3,52.5,120\nc340,-704.7,510.7,-1060.3,512,-1067\nl0 -0\nc4.7,-7.3,11,-11,19,-11\nH40000v40H1012.3\ns-271.3,567,-271.3,567c-38.7,80.7,-84,175,-136,283c-52,108,-89.167,185.3,-111.5,232\nc-22.3,46.7,-33.8,70.3,-34.5,71c-4.7,4.7,-12.3,7,-23,7s-12,-1,-12,-1\ns-109,-253,-109,-253c-72.7,-168,-109.3,-252,-110,-252c-10.7,8,-22,16.7,-34,26\nc-22,17.3,-33.3,26,-34,26s-26,-26,-26,-26s76,-59,76,-59s76,-60,76,-60z\nM1001 80h400000v40h-400000z'/></svg></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3798em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n<p class=\"paragraph\">m: كتلة الجسم بالكيلوغرام (kg)</p>\n<p class=\"paragraph\">k: ثابت مرونة النابض بالنيوتن على المتر (N/m)</p>\n<h4>السرعة و التسارع</h4>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>v</mi><mo>=</mo><mfrac><mrow><mi>d</mi><mi>x</mi></mrow><mrow><mi>d</mi><mi>t</mi></mrow></mfrac><mo>=</mo><mo>−</mo><msub><mi>X</mi><mi>m</mi></msub><mtext> </mtext><msub><mi>ω</mi><mn>0</mn></msub><mi>sin</mi><mo>⁡</mo><mo stretchy=\"false\">(</mo><msub><mi>ω</mi><mn>0</mn></msub><mi>t</mi><mo>+</mo><mi>φ</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">v=\\frac{dx}{dt}=-X_m\\,\\omega_0\\sin(\\omega_0 t+\\varphi)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.4306em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.2251em;vertical-align:-0.345em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8801em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">d</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">t</span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">d</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">x</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.345em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\">−</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">X</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0785em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">m</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">ω</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mop\">sin</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">ω</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">φ</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>a</mi><mo>=</mo><mo>−</mo><msubsup><mi>ω</mi><mn>0</mn><mn>2</mn></msubsup><mtext> </mtext><mi>x</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">a=-\\omega_0^2\\,x</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.4306em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">a</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0622em;vertical-align:-0.2481em;\"></span><span class=\"mord\">−</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">ω</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-2.4519em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2481em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span></span></span></span>\nتنعدم السرعة عند المطالين الأعظميين و تكون أعظمية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>v</mi><mrow><mi>m</mi><mi>a</mi><mi>x</mi></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mi>X</mi><mi>m</mi></msub><mtext> </mtext><msub><mi>ω</mi><mn>0</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">v_{max}=X_m\\,\\omega_0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.5806em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">ma</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">x</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">X</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0785em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">m</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">ω</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nعند المرور بموضع التوازن.</p>\n<h3>طاقة الجملة (جسم + نابض)</h3>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>E</mi><mo>=</mo><msub><mi>E</mi><mi>c</mi></msub><mo>+</mo><msub><mi>E</mi><mrow><mi>p</mi><mi>e</mi></mrow></msub><mo>=</mo><mfrac><mn>1</mn><mn>2</mn></mfrac><mtext> </mtext><mi>m</mi><mtext> </mtext><msup><mi>v</mi><mn>2</mn></msup><mo>+</mo><mfrac><mn>1</mn><mn>2</mn></mfrac><mtext> </mtext><mi>k</mi><mtext> </mtext><msup><mi>x</mi><mn>2</mn></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">E=E_c+E_{pe}=\\frac{1}{2}\\,m\\,v^2+\\frac{1}{2}\\,k\\,x^2</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0576em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">c</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.9694em;vertical-align:-0.2861em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0576em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">p</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">e</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2861em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1901em;vertical-align:-0.345em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8451em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.345em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1901em;vertical-align:-0.345em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8451em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.345em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>E</mi><mi>c</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">E_c</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0576em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">c</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>: الطاقة الحركية بالجول (J)</p>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>E</mi><mrow><mi>p</mi><mi>e</mi></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">E_{pe}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.9694em;vertical-align:-0.2861em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0576em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">p</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">e</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2861em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>: الطاقة الكامنة المرونية بالجول (J)</p>\n<p class=\"paragraph\">دون احتكاك تتحول الطاقة من شكل إلى آخر و يبقى مجموعهما ثابتا:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>E</mi><mo>=</mo><mfrac><mn>1</mn><mn>2</mn></mfrac><mtext> </mtext><mi>k</mi><mtext> </mtext><msubsup><mi>X</mi><mi>m</mi><mn>2</mn></msubsup><mo>=</mo><mfrac><mn>1</mn><mn>2</mn></mfrac><mtext> </mtext><mi>m</mi><mtext> </mtext><msubsup><mi>v</mi><mrow><mi>m</mi><mi>a</mi><mi>x</mi></mrow><mn>2</mn></msubsup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">E=\\frac{1}{2}\\,k\\,X_m^2=\\frac{1}{2}\\,m\\,v_{max}^2</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1901em;vertical-align:-0.345em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8451em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.345em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">X</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-2.453em;margin-left:-0.0785em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">m</span></span></span><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.247em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1901em;vertical-align:-0.345em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8451em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.345em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-2.453em;margin-left:-0.0359em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">ma</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">x</span></span></span></span><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.247em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/6cb25bf0-3110-4b72-9e16-d0b0a956d3f3.svg\" alt=\"تطور الطاقة الحركية و الكامنة المرونية و الكلية خلال دور\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<h3>أنظمة الاهتزاز الحر</h3>\n<p class=\"paragraph\">مع الاحتكاك تتناقص الطاقة الكلية لأن جزءا منها يتحول إلى حرارة، فتتخامد الاهتزازات. حسب أهمية الاحتكاك نميز:</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>دوري</strong>: الاحتكاك مهمل، تبقى السعة ثابتة و الحركة جيبية.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>شبه دوري</strong>: احتكاك ضعيف، تتناقص السعة تدريجيا و يبقى شبه الدور T قريبا من الدور الذاتي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>T</mi><mn>0</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">T_0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.1389em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n(المنحنى 1).</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>لا دوري</strong>: احتكاك كبير، تعود الجملة إلى موضع توازنها دون أن تهتز (المنحنى 2).</li>\n</ul>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/6017ec0d-95fc-4a51-a31f-6a9969b68ec1.svg\" alt=\"النظامان شبه الدوري و اللادوري\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<h3>النواس البسيط</h3>\n<p class=\"paragraph\">خيط مهمل الكتلة و عديم الامتطاط طوله\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\ell</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">ℓ</span></span></span></span>\nمعلق في نقطة ثابتة O، و في نهايته جسم نقطي كتلته m، يهتز في مستو شاقولي.</p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/87b5b4aa-c19a-48f2-9c95-f43300fb1a7f.svg\" alt=\"النواس البسيط\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<p class=\"paragraph\">من أجل السعات الزاوية الصغيرة تكون حركته جيبية و دوره الذاتي:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>T</mi><mn>0</mn></msub><mo>=</mo><mn>2</mn><mi>π</mi><msqrt><mfrac><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi><mi>g</mi></mfrac></msqrt></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">T_0=2\\pi\\sqrt{\\frac{\\ell}{g}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.1389em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.84em;vertical-align:-0.6555em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">π</span><span class=\"mord sqrt\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.1845em;\"><span class=\"svg-align\" style=\"top:-3.8em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.8em;\"></span><span class=\"mord\" style=\"padding-left:1em;\"><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8801em;\"><span style=\"top:-2.655em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.394em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">ℓ</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.4811em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span><span style=\"top:-3.1445em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.8em;\"></span><span class=\"hide-tail\" style=\"min-width:1.02em;height:1.88em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='400em' height='1.88em' viewBox='0 0 400000 1944' preserveAspectRatio='xMinYMin slice'><path d='M983 90\nl0 -0\nc4,-6.7,10,-10,18,-10 H400000v40\nH1013.1s-83.4,268,-264.1,840c-180.7,572,-277,876.3,-289,913c-4.7,4.7,-12.7,7,-24,7\ns-12,0,-12,0c-1.3,-3.3,-3.7,-11.7,-7,-25c-35.3,-125.3,-106.7,-373.3,-214,-744\nc-10,12,-21,25,-33,39s-32,39,-32,39c-6,-5.3,-15,-14,-27,-26s25,-30,25,-30\nc26.7,-32.7,52,-63,76,-91s52,-60,52,-60s208,722,208,722\nc56,-175.3,126.3,-397.3,211,-666c84.7,-268.7,153.8,-488.2,207.5,-658.5\nc53.7,-170.3,84.5,-266.8,92.5,-289.5z\nM1001 80h400000v40h-400000z'/></svg></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.6555em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\ell</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">ℓ</span></span></span></span>: طول الخيط بالمتر (m)</p>\n<p class=\"paragraph\">g: شدة الجاذبية الأرضية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>m</mi><mo>⋅</mo><msup><mi>s</mi><mrow><mo>−</mo><mn>2</mn></mrow></msup><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(m\\cdot s^{-2})</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">⋅</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0641em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">s</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span></p>\n<p class=\"paragraph\">لا يتعلق دور النواس البسيط بكتلته و لا بسعة اهتزازه ما دامت صغيرة.</p>\n"},"exos":{"nodes":[]}},"pageContext":{"pageType":"lesson","id":"0dd8be1a-2c83-47c9-8177-246f22b02b47","title":"الاهتزازات الحرة لجملة ميكانيكية","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"رياضيات و تقني رياضي","lessonId":"0dd8be1a-2c83-47c9-8177-246f22b02b47","unitPath":"/التطورات-المهتزة/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","levelPath":"/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","previous":{"title":"الأسترة و الإماهة","slug":"/الأسترة-و-الإماهة/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},"next":{"title":"الاهتزازات الحرة في دارة RLC","slug":"/الاهتزازات-الحرة-في-دارة-RLC/التطورات-المهتزة/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"}}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}