{
    "componentChunkName": "component---src-templates-exercise-js",
    "path": "/تمرين-141/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي",
    "result": {"data":{"exercise":{"uuid":"98f02bcc-613f-4ec7-b2e0-22c868a33e24","slug":"/تمرين-141/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","title":"تمرين 141","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"رياضيات و تقني رياضي","domain":"التطورات الرتيبة","unite":"مراقبة تطور جملة كيميائية","rank":null,"difficulty":3,"author":"content-pipeline","description":"بكالوريا 2011: أسترة حمض الإيثانويك بالإيثانول، اسم الأستر والسرعة اللحظية والمردود، ثابت التوازن وجهة التطور بعد إضافة الحمض — تمرين مع الحل، ثالثة ثانوي","excerpt":"لغرض متابعة ومراقبة تطور جملة كيميائية مكونة من حمض الإيثانويك والإيثانول، نمزج في اللحظة وفي درجة حرارة ثابتة، من حمض الإيثانويك و من الإيثانول. يتطور التحول ا","banner":"chemistry","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/chemistry.webp?v=2","html":"<p class=\"paragraph\">لغرض متابعة ومراقبة تطور جملة كيميائية مكونة من حمض الإيثانويك والإيثانول، نمزج في اللحظة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mn>0</mn><mtext> </mtext><mi>s</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t=0\\,s</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">s</span></span></span></span>\nوفي درجة حرارة ثابتة،\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>1.0</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>o</mi><mi>l</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">1.0\\,mol</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">1.0</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span></span></span></span>\nمن حمض الإيثانويك و\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>1.0</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>o</mi><mi>l</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">1.0\\,mol</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">1.0</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span></span></span></span>\nمن الإيثانول. يتطور التحول الكيميائي مباشرة بعد لحظة المزج، ينتج عنه الماء ومركب عضوي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>E</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">E</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span></span></span></span>.</p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">ما اسم هذا التحول؟ اذكر خصائصه.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اكتب معادلة التفاعل المنمذج للتحول الحادث.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">أعط اسم المركب العضوي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>E</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">E</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span></span></span></span>.</li>\n</ol>\n</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<p class=\"paragraph\">لمتابعة تطور المزيج التفاعلي نأخذ منه عينة حجمها\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>V</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span></span></span></span>\nمن الحجم الكلي، نبرد العينة المأخوذة آنيا، ثم نعاير حمض الإيثانويك المتبقي في العينة بمحلول لهيدروكسيد الصوديوم تركيزه المولي معلوم. نكرر العملية في لحظات زمنية محددة، البيان (الشكل 1) يلخص مختلف النتائج التجريبية المتحصل عليها.</p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/489e25fd-516a-47e6-8913-8a68dabe9e31.svg\" alt=\"الشكل 1: كمية مادة حمض الإيثانويك المتبقية بدلالة الزمن، منحنى متناقص يبدأ من 1.0 mol ويستقر عند 0.33 mol، التدريجات 50 و100 و150 ساعة و0.2 إلى 1.0 mol\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اوجد السرعة اللحظية للتفاعل في اللحظة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mn>25</mn><mtext> </mtext><mi>h</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t=25\\,h</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">25</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">h</span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">احسب مردود التفاعل عند التوازن.</li>\n</ol>\n</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<p class=\"paragraph\">لزيادة مردود التفاعل، هل نقوم بــ:</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">زيادة حرارة المزيج التفاعلي ؟</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">استخدام مزيج ابتدائي غير متساوي المولات ؟</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">إضافة قطرات من حمض الكبريت المركز ؟</li>\n</ul>\n</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">احسب كسر التفاعل، للجملة الكيميائية السابقة، عند التوازن\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>Q</mi><mrow><mi>r</mi><mo separator=\"true\">,</mo><mover accent=\"true\"><mi>e</mi><mo>ˊ</mo></mover><mi>q</mi></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">Q_{r,\\acute{e}q}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.9694em;vertical-align:-0.2861em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">Q</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3361em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.02778em;\">r</span><span class=\"mpunct mtight\">,</span><span class=\"mord accent mtight\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.6944em;\"><span style=\"top:-2.7em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"mord mathnormal mtight\">e</span></span><span style=\"top:-2.7em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"accent-body\" style=\"left:-0.1944em;\"><span class=\"mord mtight\">ˊ</span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2861em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\nثم استنتج ثابت التوازن\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>K</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">K</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">K</span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">عند التوازن نضيف إلى المزيج التفاعلي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>0.2</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>o</mi><mi>l</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">0.2\\,mol</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">0.2</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span></span></span></span>\nمن حمض الإيثانويك، حدّد جهة تطور الجملة. علّل.</li>\n</ol>\n</li>\n</ol>\n","solutionPreviewHtml":"<h4>اسم التحول وخصائصه</h4>\n<p class=\"paragraph\">المزيج يجمع حمضا كربوكسيليا (حمض الإيثانويك) وكحولا (الإيثانول)، وينتج عنه الماء ومركب عضوي: التحول هو <strong>الأسترة</strong>.</p>\n<p class=\"paragraph\">خصائصه الثلاث، وكلها تُقرأ على البيان (الشكل 1):</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>بطيء</strong>: كمية الحمض تنقص شيئا فشيئا، ولا تستقر إلا بعد نحو\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>100</mn><mtext> </mtext><mi>h</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">100\\,h</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">100</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">h</span></span></span></span>،\nأي أن الجملة تحتاج أياما لبلوغ حالة التوازن.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>محدود (غير تام)</strong>: الحمض لا يختفي؛ يبقى منه\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>0.33</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>o</mi><mi>l</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">0.33\\,mol</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">0.33</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span></span></span></span>\nمهما طال الزمن، لأن التفاعل العكسي (الإماهة) يحدث في الوقت نفسه.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>لا حراري</strong>: لا يرافقه تبادل حراري معتبر مع الوسط الخارجي، ولهذا لا يتعلق ثابت توازنه\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>K</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">K</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">K</span></span></span></span>\nعمليا بدرجة الحرارة.</li>\n</ul>\n","places":[{"kind":"bac","paperSlug":"/بكالوريا/2011/رياضيات-و-تقني-رياضي","paperLabel":"بكالوريا 2011 · رياضيات و تقني رياضي · الموضوع الأول · التمرين الأول","page":null,"number":null,"label":null}]}},"pageContext":{"pageType":"exercise","id":"98f02bcc-613f-4ec7-b2e0-22c868a33e24","title":"تمرين 141","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"رياضيات و تقني رياضي","unitPath":"/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","levelPath":"/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","canonicalPath":"/تمرين-141/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","related":[{"title":"تمرين 146","slug":"/تمرين-146/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 16","slug":"/تمرين-16/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 165","slug":"/تمرين-165/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"}],"previous":{"title":"تمرين 133","slug":"/تمرين-133/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},"next":{"title":"تمرين 146","slug":"/تمرين-146/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"}}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}