{
    "componentChunkName": "component---src-templates-exercise-js",
    "path": "/تمرين-151/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي",
    "result": {"data":{"exercise":{"uuid":"c46af768-9c05-4834-a155-99e850d4fe59","slug":"/تمرين-151/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","title":"تمرين 151","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"رياضيات و تقني رياضي","domain":"التطورات الرتيبة","unite":"تطور جملة ميكانيكية","rank":null,"difficulty":3,"author":"content-pipeline","description":"بكالوريا 2011: صندوق كتلته 20 kg على مستو أفقي، منحنيا الفاصلة و السرعة، شدة قوة الاحتكاك بقانون نيوتن الثاني و المسافة — تمرين مع الحل، ثالثة ثانوي","excerpt":"عامل في أحد المخازن، يدفع صندوقا كتلته ، على مستوٍ أفقي إلى أن تبلغ سرعته حدا معينا، ثم يتركه لحاله، في لحظة نعتبرها مبدأ لقياس الأزمنة. اعتبارا من هذه اللحظة، ","banner":"mechanic","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/mechanic.webp?v=2","html":"<p class=\"paragraph\">عامل في أحد المخازن، يدفع صندوقا كتلته\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>m</mi><mo>=</mo><mn>20</mn><mtext> </mtext><mi>k</mi><mi>g</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">m=20\\,kg</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.4306em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">20</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span></span></span></span>،\nعلى مستوٍ أفقي إلى أن تبلغ سرعته حدا معينا، ثم يتركه لحاله، في لحظة نعتبرها مبدأ لقياس الأزمنة.</p>\n<p class=\"paragraph\">اعتبارا من هذه اللحظة، يتحرك\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>G</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">G</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">G</span></span></span></span>\nمركز عطالة الصندوق على مسار مستقيم حتى اللحظة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>t</mi><mn>1</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t_1</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7651em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\nوفق المحور\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>O</mi><mo separator=\"true\">,</mo><mover accent=\"true\"><mi>i</mi><mo>⃗</mo></mover><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(O,\\vec{i})</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1925em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.02778em;\">O</span><span class=\"mpunct\">,</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.9425em;\"><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">i</span></span><span style=\"top:-3.2285em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"accent-body\" style=\"left:-0.2355em;\"><span class=\"overlay\" style=\"height:0.714em;width:0.471em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='0.471em' height='0.714em' style='width:0.471em' viewBox='0 0 471 714' preserveAspectRatio='xMinYMin'><path d='M377 20c0-5.333 1.833-10 5.5-14S391 0 397 0c4.667 0 8.667 1.667 12 5\n3.333 2.667 6.667 9 10 19 6.667 24.667 20.333 43.667 41 57 7.333 4.667 11\n10.667 11 18 0 6-1 10-3 12s-6.667 5-14 9c-28.667 14.667-53.667 35.667-75 63\n-1.333 1.333-3.167 3.5-5.5 6.5s-4 4.833-5 5.5c-1 .667-2.5 1.333-4.5 2s-4.333 1\n-7 1c-4.667 0-9.167-1.833-13.5-5.5S337 184 337 178c0-12.667 15.667-32.333 47-59\nH213l-171-1c-8.667-6-13-12.333-13-19 0-4.667 4.333-11.333 13-20h359\nc-16-25.333-24-45-24-59z'/></svg></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.\nالتطور الزمني لكل من الفاصلة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>x</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nوالسرعة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>v</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">v(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nلمركز العطالة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>G</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">G</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">G</span></span></span></span>،\nالمبيّنين بالمنحنيين (الشكل 3). نستخدم وحدات النظام الدولي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>S</mi><mi>I</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">SI</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">S</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">I</span></span></span></span>.</p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/0278c6c1-d5e9-4e14-9325-328f2a4f95b6.svg\" alt=\"مخططان فوق بعضهما على ورق ميليمتري: المنحنى (1) يتزايد من المبدأ ثم يصير مستقيما أفقيا، والمنحنى (2) مستقيم متناقص ينطلق من قيمة موجبة وينعدم ثم يبقى على محور الأزمنة، وعلى كل محور أزمنة التدريجة 1 والوحدة t (s)\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">تعرّف على المنحنى البياني الممثل للفاصلة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>x</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nوالمنحنى البياني الممثل للسرعة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>v</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">v(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">حدّد بيانيا قيمة اللحظة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>t</mi><mn>1</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t_1</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7651em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.\nماذا يحدث للصندوق عندئذ ؟</li>\n</ol>\n</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">ارسم مخطط التسارع\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>a</mi><mi>G</mi></msub><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">a_G(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">a</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3283em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">G</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nللنقطة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>G</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">G</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">G</span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">مثّل القوى الخارجية المؤثرة على الصندوق أثناء الحركة.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">بتطبيق القانون الثاني لنيوتن على مركز عطالة الصندوق، أوجد شدة قوة الاحتكاك المؤثرة عليه.</li>\n</ol>\n</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اكتب المعادلة التفاضلية للسرعة على المحور\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>O</mi><mo separator=\"true\">,</mo><mover accent=\"true\"><mi>i</mi><mo>⃗</mo></mover><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(O,\\vec{i})</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1925em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.02778em;\">O</span><span class=\"mpunct\">,</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.9425em;\"><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">i</span></span><span style=\"top:-3.2285em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"accent-body\" style=\"left:-0.2355em;\"><span class=\"overlay\" style=\"height:0.714em;width:0.471em;\"><svg xmlns=\"http://www.w3.org/2000/svg\" width='0.471em' height='0.714em' style='width:0.471em' viewBox='0 0 471 714' preserveAspectRatio='xMinYMin'><path d='M377 20c0-5.333 1.833-10 5.5-14S391 0 397 0c4.667 0 8.667 1.667 12 5\n3.333 2.667 6.667 9 10 19 6.667 24.667 20.333 43.667 41 57 7.333 4.667 11\n10.667 11 18 0 6-1 10-3 12s-6.667 5-14 9c-28.667 14.667-53.667 35.667-75 63\n-1.333 1.333-3.167 3.5-5.5 6.5s-4 4.833-5 5.5c-1 .667-2.5 1.333-4.5 2s-4.333 1\n-7 1c-4.667 0-9.167-1.833-13.5-5.5S337 184 337 178c0-12.667 15.667-32.333 47-59\nH213l-171-1c-8.667-6-13-12.333-13-19 0-4.667 4.333-11.333 13-20h359\nc-16-25.333-24-45-24-59z'/></svg></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>،\nواستنتج المعادلة الزمنية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>x</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nللحركة.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">استنتج بيانيا المسافة التي يقطعها مركز عطالة الصندوق بطريقتين مختلفتين.</li>\n</ol>\n</li>\n</ol>\n","solutionPreviewHtml":"<h4>التعرّف على المنحنى الممثل لـ <span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>x</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span> والمنحنى الممثل لـ <span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>v</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">v(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span></h4>\n<p class=\"paragraph\">بعد اللحظة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t=0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span>\nلم يعد العامل يدفع الصندوق: فالقوة الأفقية الوحيدة المؤثرة عليه هي قوة الاحتكاك، وهي تعاكس الحركة. إذن الصندوق <strong>يتباطأ</strong> حتى يتوقف. نقرأ هذا على المنحنيين:</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>المنحنى\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>1</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(1)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">1</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nيمثّل الفاصلة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>x</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.</strong>\nينطلق من المبدأ\n(<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>x</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>0</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x(0)=0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">0</span><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span>،\nلأن\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>O</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">O</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.02778em;\">O</span></span></span></span>\nهو موضع\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>G</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">G</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">G</span></span></span></span>\nعند\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t=0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span>)،\nثم يتزايد وميله يتناقص، ثم يصبح <strong>مستقيما أفقيا</strong>: الفاصلة تثبت، أي أن الجسم لم يعد يتحرك.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>المنحنى\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>2</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(2)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nيمثّل السرعة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>v</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">v(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.</strong>\nينطلق من قيمة غير معدومة (السرعة التي بلغها الصندوق لمّا تركه العامل)، ويتناقص <strong>خطّيا</strong> إلى الصفر ثم يبقى معدوما.</li>\n</ul>\n<p class=\"paragraph\"><strong>التعليل الحاسم</strong> هو أن السرعة هي مشتق الفاصلة:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>v</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo><mo>=</mo><mstyle displaystyle=\"true\" scriptlevel=\"0\"><mfrac><mrow><mi>d</mi><mi>x</mi></mrow><mrow><mi>d</mi><mi>t</mi></mrow></mfrac></mstyle></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">v(t)=\\dfrac{dx}{dt}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">v</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:2.0574em;vertical-align:-0.686em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.3714em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">d</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">d</span><span class=\"mord mathnormal\">x</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.686em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span></span>،\nأي أن المنحنى\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>2</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(2)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nيعطي في كل لحظة <strong>ميل</strong> المنحنى\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>1</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(1)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">1</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.\nوهذا ما نشاهده: ميل\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>1</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(1)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">1</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nأكبر ما يكون عند\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t=0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span>\nحيث\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>2</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(2)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nفي قيمته العظمى، ثم يتناقص، وينعدم بالضبط في اللحظة التي ينعدم فيها\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>2</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(2)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.\nالعكس مستحيل: لو كان\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>1</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(1)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">1</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nهو السرعة لكانت السرعة معدومة عند\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t=0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span>\nوالجسم ساكنا، وهو ما يناقض النص.</p>\n","places":[{"kind":"bac","paperSlug":"/بكالوريا/2011/رياضيات-و-تقني-رياضي","paperLabel":"بكالوريا 2011 · رياضيات و تقني رياضي · الموضوع الثاني · التمرين الخامس","page":null,"number":null,"label":null}]}},"pageContext":{"pageType":"exercise","id":"c46af768-9c05-4834-a155-99e850d4fe59","title":"تمرين 151","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"رياضيات و تقني رياضي","unitPath":"/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","levelPath":"/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","canonicalPath":"/تمرين-151/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","related":[{"title":"تمرين 158","slug":"/تمرين-158/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 163","slug":"/تمرين-163/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 164","slug":"/تمرين-164/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"}],"previous":{"title":"تمرين 150","slug":"/تمرين-150/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},"next":{"title":"تمرين 158","slug":"/تمرين-158/تطور-جملة-ميكانيكية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"}}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}