{
    "componentChunkName": "component---src-templates-exercise-js",
    "path": "/تمرين-263/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي",
    "result": {"data":{"exercise":{"uuid":"5bcf4773-902c-462f-abcf-b1a559dc2415","slug":"/تمرين-263/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي","title":"تمرين 263","level":"سنة ثانية ثانوي","division":"علوم تجريبية","domain":"المادة و تحولاتها","unite":"مدخل إلى الكيمياء العضوية","rank":null,"difficulty":3,"author":"content-pipeline","description":"مماكبات الصيغة C5H12 الثلاثة بصيغها نصف المفصّلة وأسمائها، ثم ستّة أسئلة اختيار من متعدد على التسمية حسب IUPAC: الصيغة العامة للألكانات، تسمية بوتان وبروبين، وترقيم سلسلتي مركّبين مكلورين غير مشبعين.","excerpt":"1. اكتب الصيغة النصف منشورة للمركّب الذي صيغته المجملة مع التسمية. 1. اختر الجواب الصحيح في ما يلي: 1. الصيغة العامة للألكانات: ، ، ، 1. هذا المركّب يسمّى: بروب","banner":"chemistry","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/chemistry.webp?v=2","html":"<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اكتب الصيغة النصف منشورة للمركّب الذي صيغته المجملة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>5</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>12</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_5H_{12}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">12</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nمع التسمية.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اختر الجواب الصحيح في ما يلي:\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">الصيغة العامة للألكانات:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{ROH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">ROH</span></span></span></span></span>،\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{RH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">RH</span></span></span></span></span>،\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">A</mi><mi mathvariant=\"normal\">r</mi><mtext> </mtext><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{Ar\\,H}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">Ar</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathrm\">H</span></span></span></span></span>،\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">R</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{RCOR}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">RCOR</span></span></span></span></span></li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">هذا المركّب\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_3}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nيسمّى: بروبان، بوتان، بيوتلين، بيوتاين</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">هذا المركّب\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">=</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3{-}CH{=}CH_2}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CH</span><span class=\"mord\"><span class=\"mrel\">=</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nيسمّى: بروبان، بيوتان، بيوتلين، بيوتاين</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">هذا المركّب\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">=</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3{-}CH{=}CH_2}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CH</span><span class=\"mord\"><span class=\"mrel\">=</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nيسمّى: بروبان، بروب – 1 – ان، بيوتلين، بيوتاين</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">حسب نظام IUPAC هذا المركّب\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">l</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">=</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{Cl{-}CH{=}CH{-}CH_2{-}CH_3}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8444em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">Cl</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CH</span><span class=\"mord\"><span class=\"mrel\">=</span></span><span class=\"mord mathrm\">CH</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nيسمّى: 3 – كلور بوت – 1 – إن، 3 – كلور 2 – بيوتلين، 2 – كلورو 3 – بيوتلين، 2 – كلور 4 – بيوتلين</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">حسب نظام IUPAC هذا المركّب\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">l</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">=</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3{-}CCl_2{-}CH{=}CH_2}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8444em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CC</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">l</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CH</span><span class=\"mord\"><span class=\"mrel\">=</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nيسمّى: 2، 2 – ثنائي كلور 3 – بيوتلين، 2، 2 – ثنائي كلور 4 – بيوتلين، 3، 3 – ثنائي كلور بوت – 1 – إن، 3، 3 – ثنائي كلور 2 – بيوتلين</li>\n</ol>\n</li>\n</ol>\n","solutionPreviewHtml":"<h3>1. المركّبات التي صيغتها المجملة <span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>5</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>12</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_5H_{12}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">12</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></h3>\n<p class=\"paragraph\">الصيغة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>5</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>12</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_5H_{12}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">12</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nمن الشكل\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">n</mi></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mrow><mn>2</mn><mi mathvariant=\"normal\">n</mi><mo>+</mo><mn>2</mn></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_nH_{2n+2}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8917em;vertical-align:-0.2083em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">n</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2n</span><span class=\"mbin mtight\">+</span><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2083em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nعند\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>n</mi><mo>=</mo><mn>5</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">n = 5</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.4306em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">n</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">5</span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mn>2</mn><mo>×</mo><mn>5</mn><mo>+</mo><mn>2</mn><mo>=</mo><mn>12</mn><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(2 \\times 5 + 2 = 12)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">×</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7278em;vertical-align:-0.0833em;\"></span><span class=\"mord\">5</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\">12</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>،\nفالمركّب <strong>ألكان</strong>: سلسلة مشبعة، كل روابطها بسيطة.</p>\n<p class=\"paragraph\">لكن السؤال يقول «المركّب» بالإفراد، والواقع أن <strong>ثلاثة مركّبات مختلفة</strong> تحمل هذه الصيغة المجملة، وهي <strong>مماكبات</strong> (isomères): نفس عدد الذرّات وبنية مختلفة. ونجدها بترتيب الهياكل الفحمية الممكنة من خمس ذرّات كربون، من الأطول إلى الأقصر:</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>سلسلة رئيسية من 5 كربونات</strong> بلا فرع: مركّب واحد.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>سلسلة رئيسية من 4 كربونات</strong> وفرع ميثيل واحد: الميثيل لا يمكن أن يكون على الكربون 1 ولا على الكربون 4 (وإلا صارت السلسلة خماسية من جديد)، فلا يبقى إلا الموضع 2؛ والموضع 3 هو الموضع 2 نفسه مقروءا من الطرف الآخر. فمركّب واحد.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>سلسلة رئيسية من 3 كربونات</strong> وفرعان ميثيل: لا مكان لهما إلا على الكربون المركزي 2، فمركّب واحد.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">سلسلة من كربونين: مستحيلة، فالفروع تطيل السلسلة الرئيسية.</li>\n</ul>\n<p class=\"paragraph\">فالمجموع <strong>ثلاثة مماكبات</strong>:</p>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_2{-}CH_3}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n — <strong>pentane</strong> (بنتان)</p>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo stretchy=\"false\">)</mo><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3{-}CH(CH_3){-}CH_2{-}CH_3}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CH</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n — <strong>2-méthylbutane</strong> (2 – ميثيل بوتان)</p>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><msub><mo stretchy=\"false\">)</mo><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3{-}C(CH_3)_2{-}CH_3}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\"><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n — <strong><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>2</mn><mo separator=\"true\" lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">,</mo><mn>2</mn><mrow><mtext>-dim</mtext><mover accent=\"true\"><mtext>e</mtext><mo>ˊ</mo></mover><mtext>thylpropane</mtext></mrow></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">2{,}2\\text{-diméthylpropane}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mord\"><span class=\"mpunct\">,</span></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mord text\"><span class=\"mord\">-dim</span><span class=\"mord accent\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.6944em;\"><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\">e</span></span><span style=\"top:-3em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"accent-body\" style=\"left:-0.25em;\"><span class=\"mord\">ˊ</span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\">thylpropane</span></span></span></span></span></strong> (2، 2 – ثنائي ميثيل بروبان)</p>\n<p class=\"paragraph\">والشكل 1 يعطي الصيغ نصف المفصّلة وكتابتها الطوبولوجية:</p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/2286c0d7-b7f3-4f7d-9f52-eb0f51936380.svg\" alt=\"مماكبات الصيغة C5H12 الثلاثة: البنتان بسلسلة مستقيمة من خمس كربونات، و2 ميثيل بوتان بفرع ميثيل على الكربون الثاني، و2 و2 ثنائي ميثيل بروبان بفرعين على الكربون المركزي، كل واحد بصيغته نصف المفصّلة وبكتابته الطوبولوجية\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<p class=\"paragraph\">وتذكير بقاعدة التسمية كما يضبطها الكتاب (ص 323): نختار السلسلة الرئيسية وهي الأطول، ثم نرقّم كربوناتها <strong>انطلاقا من الطرف الأقرب إلى الجذر</strong> حتى يكون رقم الكربون الحامل للجذر أصغر ما يمكن، ثم نكتب: رقم الكربون الحامل للجذر، شرطة، اسم الجذر، ثم اسم السلسلة الرئيسية. وعند تماثل جذرين نكتب رقميهما مفصولين بفاصلة ثم اسم الجذر مسبوقا بالسابقة (di، tri…) الدالّة على عدد تكراره.</p>\n<h3>2. الاختيار من متعدد</h3>\n<h4>الصيغة العامة للألكانات</h4>\n<p class=\"paragraph\">الجواب هو\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{RH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">RH</span></span></span></span></span>.</p>\n<p class=\"paragraph\">فالحرف\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{R}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathrm\">R</span></span></span></span>\nيرمز إلى <strong>جذر ألكيلي</strong>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">n</mi></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mrow><mn>2</mn><mi mathvariant=\"normal\">n</mi><mo>+</mo><mn>1</mn></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_nH_{2n+1}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8917em;vertical-align:-0.2083em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">n</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2n</span><span class=\"mbin mtight\">+</span><span class=\"mord mathrm mtight\">1</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2083em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n(ص 322)، فيكون\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mo>=</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">n</mi></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mrow><mn>2</mn><mi mathvariant=\"normal\">n</mi><mo>+</mo><mn>1</mn></mrow></msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mo>=</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">n</mi></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mrow><mn>2</mn><mi mathvariant=\"normal\">n</mi><mo>+</mo><mn>2</mn></mrow></msub></mrow></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{RH} = \\mathrm{C_nH_{2n+1}H} = \\mathrm{C_nH_{2n+2}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">RH</span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8917em;vertical-align:-0.2083em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">n</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2n</span><span class=\"mbin mtight\">+</span><span class=\"mord mathrm mtight\">1</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2083em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">H</span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8917em;vertical-align:-0.2083em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">n</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2n</span><span class=\"mbin mtight\">+</span><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2083em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\nوهي الصيغة العامة للألكانات بعينها. وأما البقية فكلّ منها عائلة أخرى:</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{ROH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">ROH</span></span></span></span></span>\nهي العائلة الكحولية (مجموعة الهيدروكسيل)،</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">A</mi><mi mathvariant=\"normal\">r</mi><mtext> </mtext><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{Ar\\,H}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">Ar</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathrm\">H</span></span></span></span></span>\nهي الفحوم الهيدروجينية <strong>العطرية</strong> (حلقية، مثل البنزن)، وهي غير مشبعة،</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">R</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{RCOR}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">RCOR</span></span></span></span></span>\nأي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><msup><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mo mathvariant=\"normal\" lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">′</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{R{-}CO{-}R^{\\prime}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8352em;vertical-align:-0.0833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7519em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">′</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nهي السيتونات.</li>\n</ul>\n","places":[{"kind":"book","paperSlug":null,"paperLabel":null,"page":344,"number":3,"label":null}]}},"pageContext":{"pageType":"exercise","id":"5bcf4773-902c-462f-abcf-b1a559dc2415","title":"تمرين 263","level":"سنة ثانية ثانوي","division":"علوم تجريبية","unitPath":"/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي","levelPath":"/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي","canonicalPath":"/تمرين-263/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي","related":[{"title":"تمرين 264","slug":"/تمرين-264/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"},{"title":"تمرين 265","slug":"/تمرين-265/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"},{"title":"تمرين 266","slug":"/تمرين-266/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"}],"previous":{"title":"تمرين 262","slug":"/تمرين-262/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"},"next":{"title":"تمرين 264","slug":"/تمرين-264/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"}}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}