{
    "componentChunkName": "component---src-templates-exercise-js",
    "path": "/تمرين-272/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي",
    "result": {"data":{"exercise":{"uuid":"8b224bb7-488f-44b3-8839-947f1f1bbdc5","slug":"/تمرين-272/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي","title":"تمرين 272","level":"سنة ثانية ثانوي","division":"علوم تجريبية","domain":"المادة و تحولاتها","unite":"مدخل إلى الكيمياء العضوية","rank":null,"difficulty":3,"author":"content-pipeline","description":"تعليل ست خاصيات للكحولات: عدد مرات الأكسدة حسب الصنف، وارتفاع درجة الغليان مع الكتلة المولية وبالمقارنة مع الهيدروكربون، والانحلال في الماء وتناقصه، والتفاعل مع الصوديوم.","excerpt":"علّل ما يلي: 1. الكحول الأولي قابل للأكسدة مرتين والكحول الثالثي غير قابل للأكسدة. 2. درجة غليان الكحولات تزيد بزيادة الوزن الجزيئي. 3. درجة غليان الكحول أعلى م","banner":"chemistry","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/chemistry.webp?v=2","html":"<p class=\"paragraph\">علّل ما يلي:</p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">الكحول الأولي قابل للأكسدة مرتين والكحول الثالثي غير قابل للأكسدة.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">درجة غليان الكحولات تزيد بزيادة الوزن الجزيئي.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">درجة غليان الكحول أعلى من الهيدروكربون المماثلة لها تقريبا في الوزن الجزيئي.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">تذوب بعض الكحولات بالماء.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">تتفاعل الكحولات مع الصوديوم.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">تقل الانحلالية للكحولات بزيادة الوزن الجزيئي.</li>\n</ol>\n","solutionPreviewHtml":"<p class=\"paragraph\">التعليلات الستة كلها تعود إلى سببين اثنين لا ثالث لهما: <strong>عدد ذرات الهيدروجين المحمولة على الكربون الوظيفي</strong> (البند 1)، و<strong>الرابطة الهيدروجينية التي تصنعها مجموعة الهيدروكسيل</strong> (البنود 2 إلى 6).</p>\n<h4>1. لماذا يتأكسد الأولي مرتين ولا يتأكسد الثالثي</h4>\n<p class=\"paragraph\">الأكسدة المقتصدة تحافظ على هيكل الجزيء: فهي لا تكسر السلسلة الفحمية، وإنما تنزع ذرات هيدروجين من الكربون الحامل للمجموعة الوظيفية. فالمقدار الذي يحدّد كم مرة يتأكسد الكحول هو عدد ذرات الهيدروجين على <strong>هذا الكربون بالذات</strong>.</p>\n<p class=\"paragraph\"><strong>الكحول الأولي</strong>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{R{-}CH_2{-}OH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">OH</span></span></span></span></span>:\nالكربون الوظيفي يحمل ذرتَي هيدروجين.</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">الأكسدة الأولى تعطي ألدهيد\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{R{-}CHO}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7667em;vertical-align:-0.0833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CHO</span></span></span></span></span>،\nوقد بقيت على الكربون ذرة هيدروجين واحدة؛</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">فتمكن أكسدة ثانية تنزعها فيتحوّل الألدهيد إلى حمض كربوكسيلي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{R{-}COOH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7667em;vertical-align:-0.0833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span></span></span></span>.</li>\n</ul>\n<p class=\"paragraph\">فهو إذن قابل للأكسدة <strong>مرتين</strong>.</p>\n<p class=\"paragraph\"><strong>الكحول الثانوي</strong>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mn>1</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><msub><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mn>2</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{R_1{-}CHOH{-}R_2}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">1</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CHOH</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>:\nالكربون الوظيفي يحمل ذرة هيدروجين واحدة، فيتأكسد مرة واحدة ويعطي كيتونا\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mn>1</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><msub><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mn>2</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{R_1{-}CO{-}R_2}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">1</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\nويقف عند هذا الحد.</p>\n<p class=\"paragraph\"><strong>الكحول الثالثي</strong>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mn>1</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mn>2</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">R</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{R_1R_2R_3C{-}OH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">1</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">R</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">OH</span></span></span></span></span>:\nالكربون الوظيفي مرتبط بثلاثة جذور ألكيلية ولا يحمل <strong>أي</strong> ذرة هيدروجين، فليس هناك ما يُنزع دون كسر السلسلة الفحمية. لذلك لا تحدث له أكسدة مقتصدة أصلا.</p>\n","places":[{"kind":"book","paperSlug":null,"paperLabel":null,"page":347,"number":3,"label":null}]}},"pageContext":{"pageType":"exercise","id":"8b224bb7-488f-44b3-8839-947f1f1bbdc5","title":"تمرين 272","level":"سنة ثانية ثانوي","division":"علوم تجريبية","unitPath":"/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي","levelPath":"/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي","canonicalPath":"/تمرين-272/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي","related":[{"title":"تمرين 273","slug":"/تمرين-273/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"},{"title":"تمرين 274","slug":"/تمرين-274/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"},{"title":"تمرين 275","slug":"/تمرين-275/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"}],"previous":{"title":"تمرين 271","slug":"/تمرين-271/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"},"next":{"title":"تمرين 273","slug":"/تمرين-273/مدخل-إلى-الكيمياء-العضوية/علوم-تجريبية-سنة-ثانية-ثانوي"}}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}