{
    "componentChunkName": "component---src-templates-exercise-js",
    "path": "/تمرين-290/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي",
    "result": {"data":{"exercise":{"uuid":"f7efe3c4-75f7-469f-aee7-2583d2720bac","slug":"/تمرين-290/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","title":"تمرين 290","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"علوم تجريبية","domain":"التطورات الرتيبة","unite":"تطور جملة كيميائية نحو حالة التوازن","rank":null,"difficulty":2,"author":"content-pipeline","description":"حل التمرين 1 ص 218 من الكتاب المدرسي: تمييز تفاعلات حمض–أساس من بين خمس معادلات وتبرير ذلك بالمعادلتين النصفيتين — تمرين مع الحل، ثالثة ثانوي","excerpt":"هل التفاعلات التالية تفاعلات حمض – أساس ؟ برّر الإجابة.","banner":"chemistry","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/chemistry.webp?v=2","html":"<p class=\"paragraph\">هل التفاعلات التالية تفاعلات حمض – أساس ؟ برّر الإجابة.\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mrow><mn>2</mn><mo>+</mo></mrow></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><mn>2</mn><mtext> </mtext><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><msub><mo stretchy=\"false\">)</mo><mn>2</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{Ca^{2+}}_{(aq)}+2\\,\\mathrm{HO^-}_{(aq)}=\\mathrm{Ca(OH)_2}_{(s)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1693em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">a</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span><span class=\"mord mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1265em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.2247em;vertical-align:-0.4747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">Ca</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathrm\">OH</span><span class=\"mclose\"><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2253em;\"><span style=\"top:-2.4003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.4747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">N</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">N</mi><msubsup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn><mo>+</mo></msubsup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3NH_2}_{(aq)}+\\mathrm{CH_3COOH}_{(aq)}=\\mathrm{CH_3NH_3^+}_{(aq)}+\\mathrm{CH_3COO^-}_{(aq)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">N</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.3025em;vertical-align:-0.491em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">N</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8115em;\"><span style=\"top:-2.4337em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span><span style=\"top:-3.1031em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2663em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.209em;\"><span style=\"top:-2.384em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.491em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.146em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3COOH}_{(\\ell)}+\\mathrm{CH_3OH}_{(\\ell)}=\\mathrm{CH_3COOCH_3}_{(\\ell)}+\\mathrm{H_2O}_{(\\ell)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mtight\">ℓ</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">OH</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mtight\">ℓ</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOC</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mtight\">ℓ</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">O</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mtight\">ℓ</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">l</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">N</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">N</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>4</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">l</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{HCl}_{(g)}+\\mathrm{NH_3}_{(g)}=\\mathrm{NH_4Cl}_{(s)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0496em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">HCl</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">N</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0691em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">N</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">4</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">Cl</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>+</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_6H_5COOH}_{(aq)}+\\mathrm{H_2O}_{(\\ell)}=\\mathrm{C_6H_5COO^-}_{(aq)}+\\mathrm{H_3O^+}_{(aq)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">O</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mtight\">ℓ</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.146em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.146em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n","solutionPreviewHtml":"<p class=\"paragraph\">التفاعل حمض – أساس هو، حسب برونشتد، تفاعل <strong>ينتقل فيه بروتون</strong>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo>+</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{H^+}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7713em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nمن حمض إلى أساس. فللحكم على معادلة لا ننظر إلى الأفرد الموجودة فيها بل نحاول <strong>تفكيكها إلى معادلتين نصفيتين</strong>: واحدة يفقد فيها حمض بروتونا، وأخرى يلتقطه فيها أساس. فإذا سمّينا الحمض\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">A</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{AH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">AH</span></span></span></span></span>\nوالأساس\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">B</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{B}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathrm\">B</span></span></span></span>\nكُتبتا:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mrow><mi mathvariant=\"normal\">A</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mo>=</mo><msup><mi mathvariant=\"normal\">A</mi><mo>−</mo></msup><mo>+</mo><msup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo>+</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{AH}=\\mathrm{A^-}+\\mathrm{H^+}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">AH</span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8547em;vertical-align:-0.0833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">A</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7713em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">B</mi><mo>+</mo><msup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo>+</mo></msup><mo>=</mo><mrow><mi mathvariant=\"normal\">B</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo>+</mo></msup></mrow></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{B}+\\mathrm{H^+}=\\mathrm{BH^+}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7667em;vertical-align:-0.0833em;\"></span><span class=\"mord mathrm\">B</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7713em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7713em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">B</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nفإذا كان مجموعهما هو المعادلة المدروسة فالتفاعل حمض – أساس، وثنائيتاه هما\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mrow><mi mathvariant=\"normal\">A</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">A</mi><mo>−</mo></msup><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(\\mathrm{AH}/\\mathrm{A^-})</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0213em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">AH</span></span><span class=\"mord\">/</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">A</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nو\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mrow><mi mathvariant=\"normal\">B</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo>+</mo></msup></mrow><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><mi mathvariant=\"normal\">B</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(\\mathrm{BH^+}/\\mathrm{B})</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0213em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">B</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\">/</span><span class=\"mord mathrm\">B</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.\nوإن لم نستطع ذلك فالتفاعل من نوع آخر (ترسيب، أسترة، أكسدة – إرجاع…).</p>\n<h4>المعادلة الأولى: <span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mrow><mn>2</mn><mo>+</mo></mrow></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><mn>2</mn><mtext> </mtext><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><msub><mo stretchy=\"false\">)</mo><mn>2</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{Ca^{2+}}_{(aq)}+2\\,\\mathrm{HO^-}_{(aq)}=\\mathrm{Ca(OH)_2}_{(s)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1693em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">a</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span><span class=\"mord mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1265em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.2247em;vertical-align:-0.4747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">Ca</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathrm\">OH</span><span class=\"mclose\"><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2253em;\"><span style=\"top:-2.4003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.4747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></h4>\n<p class=\"paragraph\"><strong>— ليست تفاعلا حمض – أساس.</strong></p>\n<p class=\"paragraph\">لا يظهر البروتون\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo>+</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{H^+}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7713em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nفي أي طرف، ولا يمكن تفكيك المعادلة إلى نصفيتين من الشكل السابق: ما يحدث هنا هو <strong>اقتران شاردتين</strong> موجبة وسالبة لتعطيا مركبا أيونيا <strong>صلبا</strong> قليل الذوبان. شوارد الهيدروكسيد\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{HO^-}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7713em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nأساس فعلا، لكنها هنا لا تلتقط بروتونا: هي تُرسِّب شاردة الكالسيوم. التفاعل إذن <strong>تفاعل ترسيب</strong>.</p>\n","places":[{"kind":"book","paperSlug":null,"paperLabel":null,"page":218,"number":1,"label":null}]}},"pageContext":{"pageType":"exercise","id":"f7efe3c4-75f7-469f-aee7-2583d2720bac","title":"تمرين 290","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"علوم تجريبية","unitPath":"/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","levelPath":"/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","canonicalPath":"/تمرين-290/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","related":[{"title":"تمرين 291","slug":"/تمرين-291/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 292","slug":"/تمرين-292/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 293","slug":"/تمرين-293/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"}],"previous":{"title":"تمرين 25","slug":"/تمرين-25/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},"next":{"title":"تمرين 291","slug":"/تمرين-291/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"}}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}