{
    "componentChunkName": "component---src-templates-exercise-js",
    "path": "/تمرين-73/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي",
    "result": {"data":{"exercise":{"uuid":"5e475130-356c-41dc-8bd0-0afca6fd6e74","slug":"/تمرين-73/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","title":"تمرين 73","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"علوم تجريبية","domain":"التطورات الرتيبة","unite":"المتابعة الزمنية لتحول كيميائي في وسط مائي","rank":null,"difficulty":3,"author":"content-pipeline","description":"بكالوريا 2018: منظف بحمض اللاكتيك: تفاعله مع كربونات الكالسيوم، زمن نصف التفاعل، ثم معايرة pH-مترية ونسبته الكتلية — تمرين مع الحل، ثالثة ثانوي","excerpt":"نقرأ على لصيقة قارورة منظّف تجاري يحتوي على حمض اللاكتيك ذي الصيغة الجزيئية المعلومات التالية: الكتلة المولية الجزيئية لحمض اللاكتيك: ؛ الكتلة الحجمية للمنظّف ا","banner":"chemistry","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/chemistry.webp?v=2","html":"<p class=\"paragraph\">نقرأ على لصيقة قارورة منظّف تجاري يحتوي على حمض اللاكتيك ذي الصيغة الجزيئية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>3</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_3H_6O_3}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nالمعلومات التالية:</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">الكتلة المولية الجزيئية لحمض اللاكتيك:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>M</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>3</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mo stretchy=\"false\">)</mo><mo>=</mo><mn>90</mn><mtext> </mtext><mi>g</mi><mo>⋅</mo><mi>m</mi><mi>o</mi><msup><mi>l</mi><mrow><mo>−</mo><mn>1</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">M(\\mathrm{C_3H_6O_3})=90\\,g\\cdot mol^{-1}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.10903em;\">M</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8389em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">90</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">⋅</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8141em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>؛</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">الكتلة الحجمية للمنظّف التجاري:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>ρ</mi><mo>=</mo><mn>1.13</mn><mtext> </mtext><mi>k</mi><mi>g</mi><mo>⋅</mo><msup><mi>L</mi><mrow><mo>−</mo><mn>1</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\rho=1.13\\,kg\\cdot L^{-1}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.625em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">ρ</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8889em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">1.13</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03148em;\">k</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">⋅</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8141em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">L</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>؛</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">يُفرغ المنظّف التجاري المركّز في الجهاز المُراد تنظيفه مع التسخين.</li>\n</ul>\n<p class=\"paragraph\">يُستعمل هذا المنظّف لإزالة الطبقة الكلسية المترسّبة على جدران سخّان مائي والمُشكّلة أساسا من كربونات الكالسيوم\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CaCO_3}_{(s)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">CaC</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</p>\n<p class=\"paragraph\">من أجل دراسة فعالية هذا المنظّف التجاري وتحديد نسبته المئوية الكتلية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>P</mi><mi mathvariant=\"normal\">%</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">P\\%</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8056em;vertical-align:-0.0556em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">P</span><span class=\"mord\">%</span></span></span></span>،\nنحقّق التجربتين الآتيتين:</p>\n<h3>التجربة الأولى</h3>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<p class=\"paragraph\">نُحضّر محلولا\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(S)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">S</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nحجمه\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>V</mi><mi>s</mi></msub><mo>=</mo><mn>500</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>L</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V_s=500\\,mL</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">500</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span>\nوتركيزه المولي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>c</mi><mi>a</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">c_a</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.5806em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">c</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nمخفّفا\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>100</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">100</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">100</span></span></span></span>\nمرة، انطلاقا من المنظّف التجاري الذي تركيزه المولي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>c</mi><mn>0</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">c_0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.5806em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">c</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">ما هو حجم المحلول التجاري\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>V</mi><mn>0</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V_0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nالواجب استعماله لتحضير المحلول\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(S)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">S</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>؟</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اذكر البروتوكول التجريبي اللازم لتحضير المحلول\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(S)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">S</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.</li>\n</ol>\n</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<p class=\"paragraph\">لدراسة حركية تفاعل حمض اللاكتيك مع كربونات الكالسيوم\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CaCO_3}_{(s)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">CaC</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nالمُنمذج بالمعادلة:</p>\n<p><span class=\"katex-display\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><mn>2</mn><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>3</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>2</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mrow><mn>2</mn><mo>+</mo></mrow></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><mn>2</mn><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>3</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><msubsup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn><mo>−</mo></msubsup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi mathvariant=\"normal\">ℓ</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CaCO_3}_{(s)}+2\\mathrm{C_3H_6O_3}_{(aq)}=\\mathrm{CO_2}_{(g)}+\\mathrm{Ca^{2+}}_{(aq)}+2\\mathrm{C_3H_5O_3^-}_{(aq)}+\\mathrm{H_2O}_{(\\ell)}\n</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">CaC</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.2193em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">a</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8641em;\"><span style=\"top:-3.113em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span><span class=\"mord mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.3025em;vertical-align:-0.4811em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8213em;\"><span style=\"top:-2.4436em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span><span style=\"top:-3.113em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2564em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2189em;\"><span style=\"top:-2.3939em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.4811em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">O</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mtight\">ℓ</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n<p class=\"paragraph\">نُدخل في دورق حجمه\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>V</mi><mo>=</mo><mn>600</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>L</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V=600\\,mL</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">600</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span>\nالكتلة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>m</mi><mo>=</mo><mn>0.3</mn><mtext> </mtext><mi>g</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">m=0.3\\,g</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.4306em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8389em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">0.3</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span></span></span></span>\nمن كربونات الكالسيوم\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CaCO_3}_{(s)}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">CaC</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\nونسكب فيه عند اللحظة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi><mo>=</mo><mn>0</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t=0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">0</span></span></span></span>\nحجما\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>V</mi><mi>a</mi></msub><mo>=</mo><mn>120</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>L</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V_a=120\\,mL</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">120</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span>\nمن المحلول\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(S)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">S</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.\nنقيس في كل لحظة ضغط غاز ثاني أكسيد الفحم\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>P</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>2</mn></msub></mrow><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">P(\\mathrm{CO_2})</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">P</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nداخل الدورق عند درجة حرارة ثابتة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>2</mn><msup><mn>5</mn><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">∘</mo></msup><mi>C</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">25^{\\circ}C</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">5</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.6741em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">∘</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">C</span></span></span></span>\nبواسطة لاقط الضغط لجهاز الـ\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>E</mi><mi>x</mi><mi>A</mi><mi>O</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">ExAO</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">E</span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mord mathnormal\">A</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.02778em;\">O</span></span></span></span>،\nفتحصّلنا على البيان الممثّل في الشكل 3.</p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/0b5d3a20-c6e2-4be3-ad98-bafef95e03ff.svg\" alt=\"تطور ضغط غاز ثنائي أكسيد الفحم داخل الدورق بدلالة الزمن\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">في ظروف التجربة يمكن اعتبار الغاز\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>2</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CO_2}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nمثاليا. بالاعتماد على جدول التقدّم، أوجد عبارة التقدّم\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>x</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">x(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">x</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nللتفاعل عند لحظة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>t</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6151em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">t</span></span></span></span>\nبدلالة:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>V</mi><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>2</mn></msub></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V_{\\mathrm{CO_2}}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.9334em;vertical-align:-0.2501em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3283em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">C</span><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3173em;\"><span style=\"top:-2.357em;margin-left:0em;margin-right:0.0714em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.5em;\"></span><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.143em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2501em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>T</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">T</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">T</span></span></span></span>،\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>P</mi><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>2</mn></msub></mrow></msub><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>t</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">P_{\\mathrm{CO_2}}(t)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0001em;vertical-align:-0.2501em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">P</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3283em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.1389em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">C</span><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3173em;\"><span style=\"top:-2.357em;margin-left:0em;margin-right:0.0714em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.5em;\"></span><span class=\"sizing reset-size3 size1 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.143em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2501em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nو\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>R</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">R</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.00773em;\">R</span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">حدّد قيمة التقدّم النهائي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>X</mi><mi>f</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">X_f</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.9694em;vertical-align:-0.2861em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">X</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3361em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0785em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.10764em;\">f</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2861em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\nثم أثبت أنّ هذا التفاعل تام.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">حدّد بيانيا زمن نصف التفاعل\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>t</mi><mrow><mn>1</mn><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><mn>2</mn></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">t_{1/2}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.9703em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">t</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">1/2</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">خلال عملية إزالة الترسّبات الكلسية يُطلب استعمال المنظّف التجاري مركّزا مع التسخين. ما هو أثر هذين العاملين على المدة الزمنية اللازمة لإزالة الراسب؟ علّل إجابتك.</li>\n</ol>\n</li>\n</ol>\n<p class=\"paragraph\"><strong>يُعطى:</strong></p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">ثابت الغازات المثالية:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>R</mi><mo>=</mo><mn>8.314</mn><mtext> </mtext><mi>S</mi><mi>I</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">R=8.314\\,SI</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.00773em;\">R</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">8.314</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">S</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07847em;\">I</span></span></span></span>؛</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>M</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mn>3</mn></msub></mrow><mo stretchy=\"false\">)</mo><mo>=</mo><mn>100</mn><mtext> </mtext><mi>g</mi><mo>⋅</mo><mi>m</mi><mi>o</mi><msup><mi>l</mi><mrow><mo>−</mo><mn>1</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">M(\\mathrm{CaCO_3})=100\\,g\\cdot mol^{-1}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.10903em;\">M</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">CaC</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8389em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">100</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">⋅</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8141em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</li>\n</ul>\n<h3>التجربة الثانية</h3>\n<p class=\"paragraph\">من أجل تحديد النسبة المئوية الكتلية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>P</mi><mi mathvariant=\"normal\">%</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">P\\%</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8056em;vertical-align:-0.0556em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">P</span><span class=\"mord\">%</span></span></span></span>\nلحمض اللاكتيك في المنظّف التجاري، نأخذ حجما\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msubsup><mi>V</mi><mi>a</mi><mo mathvariant=\"normal\" lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">′</mo></msubsup><mo>=</mo><mn>5</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>L</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V&#x27;_a=5\\,mL</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.9989em;vertical-align:-0.247em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7519em;\"><span style=\"top:-2.453em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">′</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.247em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">5</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span>\nمن المحلول\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(S)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">S</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>،\nونضيف إليه\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>100</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>L</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">100\\,mL</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">100</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span>\nمن الماء المقطّر، ثم نعاير المحلول الناتج عن طريق قياس الـ\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>p</mi><mi>H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">pH</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.08125em;\">H</span></span></span></span>\nبواسطة محلول هيدروكسيد الصوديوم\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">N</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">a</mi><mo>+</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(\\mathrm{Na^+}_{(aq)}+\\mathrm{OH^-}_{(aq)})</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1265em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">N</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">a</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1265em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nذي التركيز المولي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>C</mi><mi>b</mi></msub><mo>=</mo><mn>0.02</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>o</mi><mi>l</mi><mo>⋅</mo><msup><mi>L</mi><mrow><mo>−</mo><mn>1</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">C_b=0.02\\,mol\\cdot L^{-1}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3361em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0715em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">b</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6944em;\"></span><span class=\"mord\">0.02</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">⋅</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8141em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">L</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<p class=\"paragraph\">مثّل برسم تخطيطي التركيب التجريبي للمعايرة معيّنا أسماء المعدّات والمحاليل.</p>\n</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<p class=\"paragraph\">اكتب المعادلة الكيميائية المُنمذجة للتحوّل الحادث أثناء المعايرة.</p>\n</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">\n<p class=\"paragraph\">يُمثّل الشكل 4 المنحنيين البيانيين:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>p</mi><mi>H</mi><mo>=</mo><mi>f</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><msub><mi>V</mi><mi>b</mi></msub><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">pH=f(V_b)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.08125em;\">H</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.10764em;\">f</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3361em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">b</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>\nو\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mstyle displaystyle=\"true\" scriptlevel=\"0\"><mfrac><mrow><mi>d</mi><mi>p</mi><mi>H</mi></mrow><mrow><mi>d</mi><msub><mi>V</mi><mi>b</mi></msub></mrow></mfrac></mstyle><mo>=</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">(</mo><msub><mi>V</mi><mi>b</mi></msub><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\dfrac{dpH}{dV_b}=g(V_b)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:2.2074em;vertical-align:-0.836em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.3714em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">d</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3361em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">b</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">d</span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.08125em;\">H</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.836em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3361em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">b</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>.</p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/c72380eb-6ead-4935-a9cc-3aa54d048f09.svg\" alt=\"منحنى المعايرة pH بدلالة حجم هيدروكسيد الصوديوم المضاف ومنحنى مشتقه dpH/dVb\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">في رأيك، ما هو سبب إضافة الماء المقطّر إلى الحجم\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msubsup><mi>V</mi><mi>a</mi><mo mathvariant=\"normal\" lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">′</mo></msubsup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V&#x27;_a</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.9989em;vertical-align:-0.247em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7519em;\"><span style=\"top:-2.453em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">′</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.247em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>؟\nهل يؤثّر ذلك على حجم الأساس المسكوب عند التكافؤ؟ علّل.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">احسب التركيز المولي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>c</mi><mi>a</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">c_a</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.5806em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">c</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\nثم استنتج التركيز المولي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>c</mi><mn>0</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">c_0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.5806em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">c</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nللمنظّف التجاري.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">احسب كتلة حمض اللاكتيك المتواجدة في\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>1</mn><mtext> </mtext><mi>L</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">1\\,L</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">1</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span>\nمن المنظّف التجاري، ثم استنتج النسبة المئوية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>P</mi><mi mathvariant=\"normal\">%</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">P\\%</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8056em;vertical-align:-0.0556em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">P</span><span class=\"mord\">%</span></span></span></span>.</li>\n</ol>\n</li>\n</ol>\n","solutionPreviewHtml":"<h3>التجربة الأولى</h3>\n<h4>حجم المحلول التجاري <span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>V</mi><mn>0</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V_0</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></h4>\n<p class=\"paragraph\">التمديد لا يغيّر كمية مادة حمض اللاكتيك المأخوذة: ما نأخذه من المنظّف التجاري هو كل ما يوجد في المحلول\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">(S)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mopen\">(</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.05764em;\">S</span><span class=\"mclose\">)</span></span></span></span>:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>c</mi><mn>0</mn></msub><mtext> </mtext><msub><mi>V</mi><mn>0</mn></msub><mo>=</mo><msub><mi>c</mi><mi>a</mi></msub><mtext> </mtext><msub><mi>V</mi><mi>s</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">c_0\\,V_0=c_a\\,V_s</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">c</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">c</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nومعامل التمديد هو:</p>\n<p><span class=\"katex-display\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><semantics><mtable rowspacing=\"0.25em\" columnalign=\"right left\" columnspacing=\"0em\"><mtr><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mi>F</mi></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mrow><mrow></mrow><mo>=</mo><mfrac><msub><mi>c</mi><mn>0</mn></msub><msub><mi>c</mi><mi>a</mi></msub></mfrac><mo>=</mo><mfrac><msub><mi>V</mi><mi>s</mi></msub><msub><mi>V</mi><mn>0</mn></msub></mfrac><mo>=</mo><mn>100</mn></mrow></mstyle></mtd></mtr><mtr><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><msub><mi>V</mi><mn>0</mn></msub></mstyle></mtd><mtd><mstyle scriptlevel=\"0\" displaystyle=\"true\"><mrow><mrow></mrow><mo>=</mo><mfrac><msub><mi>V</mi><mi>s</mi></msub><mi>F</mi></mfrac><mo>=</mo><mfrac><mn>500</mn><mn>100</mn></mfrac><mo>=</mo><mn>5</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>L</mi></mrow></mstyle></mtd></mtr></mtable><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\begin{aligned}\nF&amp;=\\frac{c_0}{c_a}=\\frac{V_s}{V_0}=100\\\\\nV_0&amp;=\\frac{V_s}{F}=\\frac{500}{100}=5\\,mL\n\\end{aligned}\n</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:4.8427em;vertical-align:-2.1713em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mtable\"><span class=\"col-align-r\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:2.6713em;\"><span style=\"top:-4.6713em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.3603em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">F</span></span></span><span style=\"top:-2.175em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.3603em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:2.1713em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"col-align-l\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:2.6713em;\"><span style=\"top:-4.6713em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.3603em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.1076em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">c</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">c</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.836em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.3603em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\">0</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.836em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord\">100</span></span></span><span style=\"top:-2.175em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3.3603em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.3603em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.13889em;\">F</span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.2222em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">s</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.686em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.3214em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">100</span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">500</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.686em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mord\">5</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:2.1713em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n","places":[{"kind":"bac","paperSlug":"/بكالوريا/2018/علوم-تجريبية","paperLabel":"بكالوريا 2018 · علوم تجريبية · الموضوع الأول · التمرين الثالث","page":null,"number":null,"label":null}]}},"pageContext":{"pageType":"exercise","id":"5e475130-356c-41dc-8bd0-0afca6fd6e74","title":"تمرين 73","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"علوم تجريبية","unitPath":"/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","levelPath":"/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","canonicalPath":"/تمرين-73/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","related":[{"title":"تمرين 81","slug":"/تمرين-81/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 84","slug":"/تمرين-84/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 88","slug":"/تمرين-88/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"}],"previous":{"title":"تمرين 70","slug":"/تمرين-70/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},"next":{"title":"تمرين 81","slug":"/تمرين-81/المتابعة-الزمنية-لتحول-كيميائي-في-وسط-مائي/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"}}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}