{
    "componentChunkName": "component---src-templates-exercise-js",
    "path": "/تمرين-84/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي",
    "result": {"data":{"exercise":{"uuid":"7b802e86-1ac1-4d33-8cc9-1c29910ec6d9","slug":"/تمرين-84/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","title":"تمرين 84","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"رياضيات و تقني رياضي","domain":"التطورات الرتيبة","unite":"مراقبة تطور جملة كيميائية","rank":null,"difficulty":2,"author":"content-pipeline","description":"بكالوريا 2016: تحضير خلات البنزيل بأسترة حمض الإيثانويك، التسخين المرتد، جدول التقدم، التركيب عند التوازن وتحسين المردود — تمرين مع الحل، ثالثة ثانوي","excerpt":"أستر خلات البنزيل (benzyl acetate) سائل عديم اللون موجود في عدة زيوت زهرية مثل الجاردينيا والياسمين بنسبة تزيد عن ، ويستعمل لتقوية رائحة المواد والمركبات العطري","banner":"chemistry","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/chemistry.webp?v=2","html":"<p class=\"paragraph\">أستر خلات البنزيل\n(benzyl acetate)\nسائل عديم اللون موجود في عدة زيوت زهرية مثل الجاردينيا والياسمين بنسبة تزيد عن\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>65</mn><mi mathvariant=\"normal\">%</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">65\\%</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8056em;vertical-align:-0.0556em;\"></span><span class=\"mord\">65%</span></span></span></span>،\nويستعمل لتقوية رائحة المواد والمركبات العطرية النباتية، صيغته نصف المفصلة هي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">−</mo><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3{-}COO{-}CH_2{-}C_6H_5}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">COO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">−</span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nويمكن تحضيره من أسترة حمض الإيثانويك\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3COOH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span></span></span></span>\nبالكحول البنزيلي.</p>\n<p class=\"paragraph\">نضع في دورق كروي موضوع في حمام ماري مزيجا مكونا من\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>m</mi><mo>=</mo><mn>24</mn><mtext> </mtext><mi>g</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">m=24\\,g</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.4306em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8389em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">24</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span></span></span></span>\nمن حمض الإيثانويك و\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>V</mi><mo>=</mo><mn>41.6</mn><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>L</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V=41.6\\,mL</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">41.6</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span>\nمن الكحول البنزيلي النقي السائل وقطرات من حمض الكبريت المركز.</p>\n<p class=\"paragraph\"><strong>المعطيات:</strong></p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">الكتلة الحجمية للكحول البنزيلي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>ρ</mi><mo>=</mo><mn>1.039</mn><mtext> </mtext><mi>g</mi><mo>⋅</mo><mi>m</mi><msup><mi>L</mi><mrow><mo>−</mo><mn>1</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\rho=1.039\\,g\\cdot mL^{-1}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.625em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">ρ</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8389em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">1.039</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">⋅</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8141em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\">L</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nوكتلته المولية الجزيئية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>108</mn><mtext> </mtext><mi>g</mi><mo>⋅</mo><mi>m</mi><mi>o</mi><msup><mi>l</mi><mrow><mo>−</mo><mn>1</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">108\\,g\\cdot mol^{-1}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8389em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">108</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">⋅</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8141em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">الكتلة المولية الجزيئية لحمض الإيثانويك:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>60</mn><mtext> </mtext><mi>g</mi><mo>⋅</mo><mi>m</mi><mi>o</mi><msup><mi>l</mi><mrow><mo>−</mo><mn>1</mn></mrow></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">60\\,g\\cdot mol^{-1}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8389em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord\">60</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.03588em;\">g</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">⋅</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8141em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">1</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</li>\n</ul>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/5ba7935c-254c-432d-ab00-d8995665847e.svg\" alt=\"الشكل-4: ثلاثة تراكيب — التركيب 1 دورق على مسخن يعلوه مبرد مرتد ذو كرات، التركيب 2 دورق يعلوه عمود تجزئة ومحرار ومبرد مائل للتقطير، التركيب 3 دورق مفتوح على مسخن\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">عيّن من الشكل-4 التركيب المناسب لتحضير الأستر.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">احسب كمية المادة الابتدائية لكل من الحمض والكحول.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">استنتج الصيغة نصف المفصلة للكحول البنزيلي وصنّفه.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اكتب معادلة التفاعل الحادث في الدورق.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">أنشئ جدول التقدم لهذا التفاعل.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">استنتج التركيب المولي للمزيج عند حالة التوازن.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">يمكن تحسين مردود الأسترة بعدة طرق نذكر منها:\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">نزع الماء من المزيج السابق. علّل.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">نستبدل في المزيج الابتدائي حمض الإيثانويك بكلور الإيثانويل\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">l</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{CH_3COCl}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8444em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COCl</span></span></span></span></span>.\nعلّل.</li>\n</ol>\n</li>\n</ol>\n","solutionPreviewHtml":"<h4>التركيب المناسب: التركيب 1 (التسخين المرتدّ)</h4>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/645f4bbd-a266-4202-810f-4b86a22d40ee.svg\" alt=\"تركيب التسخين المرتد بأسماء أجزائه: مبرد كروي يدخله الماء من الأسفل ويخرج من الأعلى، دورق كروي فيه المزيج وحجر الخفان، مسخن\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<p class=\"paragraph\">تفاعل الأسترة <strong>بطيء</strong>، فنسرّعه بالتسخين (درجة الحرارة عامل حركي). لكن التسخين يبخّر جزءا من المزيج، والتركيب المناسب هو الذي يسخّن <strong>دون أن يفقد شيئا من المادة</strong>:</p>\n<ul class=\"paragraph unorderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>التركيب 1</strong> (تسخين مرتدّ): المبرّد عمودي فوق الدورق، تتكاثف فيه الأبخرة وتعود قطراتها إلى الدورق، فتبقى كميات المتفاعلات والنواتج كلها في الوسط التفاعلي. يدخل ماء التبريد من الأسفل ويخرج من الأعلى فيبقى غلاف المبرّد مملوءا. <strong>هو التركيب المناسب.</strong></li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>التركيب 2</strong> تركيب تقطير (عمود تجزئة، محرار، مبرّد مائل): يُخرج الأبخرة من الدورق ويجمعها خارجه، فهو يُستعمل لفصل مكوّنات مزيج لا لإجراء التفاعل.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\"><strong>التركيب 3</strong> دورق مفتوح: تتسرّب الأبخرة إلى الهواء فيضيع جزء من المتفاعلات والنواتج.</li>\n</ul>\n","places":[{"kind":"bac","paperSlug":"/بكالوريا/2016/رياضيات-و-تقني-رياضي","paperLabel":"بكالوريا 2016 · رياضيات و تقني رياضي · الموضوع الأول · التمرين الرابع","page":null,"number":null,"label":null}]}},"pageContext":{"pageType":"exercise","id":"7b802e86-1ac1-4d33-8cc9-1c29910ec6d9","title":"تمرين 84","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"رياضيات و تقني رياضي","unitPath":"/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","levelPath":"/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","canonicalPath":"/تمرين-84/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي","related":[{"title":"تمرين 90","slug":"/تمرين-90/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 113","slug":"/تمرين-113/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 12","slug":"/تمرين-12/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"}],"previous":{"title":"تمرين 7","slug":"/تمرين-7/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"},"next":{"title":"تمرين 90","slug":"/تمرين-90/مراقبة-تطور-جملة-كيميائية/رياضيات-و-تقني-رياضي-سنة-ثالثة-ثانوي"}}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}