{
    "componentChunkName": "component---src-templates-exercise-js",
    "path": "/تمرين-98/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي",
    "result": {"data":{"exercise":{"uuid":"ed46ca8f-3223-4327-8427-6026b3495dfe","slug":"/تمرين-98/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","title":"تمرين 98","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"علوم تجريبية","domain":"التطورات الرتيبة","unite":"تطور جملة كيميائية نحو حالة التوازن","rank":null,"difficulty":2,"author":"content-pipeline","description":"بكالوريا 2015: حمض الميثانويك: نسبة التقدم النهائي وpKa، ثم pKa حمض البنزويك من البيان ومقارنة قوة الحمضين — تمرين مع الحل، ثالثة ثانوي","excerpt":"I نحضر محلولا مائياً لحمض الميثانويك حجمه وتركيزه المولي و له عند الدرجة . 1. اكتب معادلة انحلال حمض الميثانويك في الماء واذكر الثنائيتين (أساس/حمض) الداخلتين ف","banner":"chemistry","thumbnailUrl":"https://media.benahmed.education/site/thumbnails/chemistry.webp?v=2","html":"<h3>I</h3>\n<p class=\"paragraph\">نحضر محلولا مائياً لحمض الميثانويك\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{HCOOH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">HCOOH</span></span></span></span></span>\nحجمه\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>V</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">V</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.22222em;\">V</span></span></span></span>\nوتركيزه المولي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>C</mi><mo>=</mo><mn>1</mn><msup><mn>0</mn><mrow><mo>−</mo><mn>2</mn></mrow></msup><mtext> </mtext><mi>m</mi><mi>o</mi><mi>l</mi><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><mi>L</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">C=10^{-2}\\,mol/L</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">C</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0641em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\">1</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">0</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8141em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">−</span><span class=\"mord mtight\">2</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">m</span><span class=\"mord mathnormal\">o</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span><span class=\"mord\">/</span><span class=\"mord mathnormal\">L</span></span></span></span>\nو له\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>p</mi><mi>H</mi><mo>=</mo><mn>2.9</mn></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">pH=2.9</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.08125em;\">H</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6444em;\"></span><span class=\"mord\">2.9</span></span></span></span>\nعند الدرجة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mn>2</mn><msup><mn>5</mn><mo lspace=\"0em\" rspace=\"0em\">∘</mo></msup><mi>C</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">25^{\\circ}C</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\">2</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\">5</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.6741em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mord mtight\">∘</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">C</span></span></span></span>.</p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اكتب معادلة انحلال حمض الميثانويك في الماء واذكر الثنائيتين (أساس/حمض) الداخلتين في التفاعل.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">أنشئ جدول تقدم التفاعل.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">احسب نسبة التقدم النهائي\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>τ</mi><mi>f</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\tau_f</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7167em;vertical-align:-0.2861em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.1132em;\">τ</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3361em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.1132em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.10764em;\">f</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.2861em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nللتفاعل. ماذا تستنتج؟</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">احسب قيمة الـ\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>p</mi><msub><mi>K</mi><mi>a</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">pK_a</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">K</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0715em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nللثنائية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{HCOOH/HCOO^-}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0213em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">HCOOH/HCO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</li>\n</ol>\n<h3>II</h3>\n<p class=\"paragraph\">نحضّر عدّة محاليل من حمض البنزويك\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_6H_5COOH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span></span></span></span>\nمختلفة التراكيز\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>C</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">C</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">C</span></span></span></span>\nونحسب في كل مرة النسبة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mstyle displaystyle=\"true\" scriptlevel=\"0\"><mfrac><mrow><mo stretchy=\"false\">[</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mo stretchy=\"false\">]</mo></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">[</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mo stretchy=\"false\">]</mo></mrow></mfrac></mstyle></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\dfrac{[\\mathrm{C_6H_5COO^-}]}{[\\mathrm{C_6H_5COOH}]}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:2.3843em;vertical-align:-0.936em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.4483em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen\">[</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span><span class=\"mclose\">]</span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen\">[</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">]</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.936em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span></span>\nلنرسم البيان\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>p</mi><mi>H</mi><mo>=</mo><mi>f</mi><mrow><mo fence=\"true\">(</mo><mi>log</mi><mo>⁡</mo><mstyle displaystyle=\"true\" scriptlevel=\"0\"><mfrac><mrow><mo stretchy=\"false\">[</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mo stretchy=\"false\">]</mo></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">[</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mo stretchy=\"false\">]</mo></mrow></mfrac></mstyle><mo fence=\"true\">)</mo></mrow></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">pH=f\\left(\\log\\dfrac{[\\mathrm{C_6H_5COO^-}]}{[\\mathrm{C_6H_5COOH}]}\\right)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.08125em;\">H</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:2.4em;vertical-align:-0.95em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.10764em;\">f</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"minner\"><span class=\"mopen delimcenter\" style=\"top:0em;\"><span class=\"delimsizing size3\">(</span></span><span class=\"mop\">lo<span style=\"margin-right:0.01389em;\">g</span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.1667em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.4483em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen\">[</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span><span class=\"mclose\">]</span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen\">[</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">]</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.936em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span><span class=\"mclose delimcenter\" style=\"top:0em;\"><span class=\"delimsizing size3\">)</span></span></span></span></span></span>\nالمبين بالشكل-1.</p>\n<p class=\"paragraph\"><img src=\"https://media.benahmed.education/uploads/eeedeb47-28dc-44ab-a65e-6e900f60560c.svg\" alt=\"البيان pH بدلالة log([C6H5COO⁻]/[C6H5COOH]) لمحاليل حمض البنزويك: مستقيم متزايد يقطع محور الـ pH فوق التدريجة 2\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"></p>\n<ol class=\"paragraph orderedList\">\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اكتب عبارة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi>K</mi><mi>a</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">K_a</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">K</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0715em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>،\nثابت الحموضة للثنائية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo fence=\"true\">(</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mo fence=\"true\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\left(\\mathrm{C_6H_5COOH/C_6H_5COO^-}\\right)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0213em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"minner\"><span class=\"mopen delimcenter\" style=\"top:0em;\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH/</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose delimcenter\" style=\"top:0em;\">)</span></span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">أوجد علاقة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>p</mi><mi>H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">pH</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.08125em;\">H</span></span></span></span>\nالمحلول بدلالة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>p</mi><msub><mi>K</mi><mi>a</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">pK_a</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">K</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0715em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nللثنائية\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mo fence=\"true\">(</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mo fence=\"true\">)</mo></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\left(\\mathrm{C_6H_5COOH/C_6H_5COO^-}\\right)</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0213em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"minner\"><span class=\"mopen delimcenter\" style=\"top:0em;\">(</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH/</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose delimcenter\" style=\"top:0em;\">)</span></span></span></span></span>\nوالنسبة\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mstyle displaystyle=\"true\" scriptlevel=\"0\"><mfrac><mrow><mo stretchy=\"false\">[</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mo stretchy=\"false\">]</mo></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">[</mo><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mo stretchy=\"false\">]</mo></mrow></mfrac></mstyle></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\dfrac{[\\mathrm{C_6H_5COO^-}]}{[\\mathrm{C_6H_5COOH}]}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:2.3843em;vertical-align:-0.936em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen nulldelimiter\"></span><span class=\"mfrac\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:1.4483em;\"><span style=\"top:-2.314em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen\">[</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span><span class=\"mclose\">]</span></span></span><span style=\"top:-3.23em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"frac-line\" style=\"border-bottom-width:0.04em;\"></span></span><span style=\"top:-3.677em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:3em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mopen\">[</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose\">]</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.936em;\"><span></span></span></span></span></span><span class=\"mclose nulldelimiter\"></span></span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">اعتمادا على البيان، استنتج قيمة الثابت\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi>p</mi><msub><mi>K</mi><mi>a</mi></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">pK_a</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8778em;vertical-align:-0.1944em;\"></span><span class=\"mord mathnormal\">p</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathnormal\" style=\"margin-right:0.07153em;\">K</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.1514em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:-0.0715em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nللثنائية:\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_6H_5COOH/C_6H_5COO^-}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0213em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH/</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">CO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>.</li>\n<li class=\"paragraph\" style=\"font-size:1em\">أي الحمضين أقوى\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{HCOOH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">HCOOH</span></span></span></span></span>\nأم\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mn>6</mn></msub><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>5</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{C_6H_5COOH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.8333em;vertical-align:-0.15em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">C</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">6</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">5</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">COOH</span></span></span></span></span>\nإذا علمت أنّ لهما نفس التركيز المولي؟ برّر إجابتك.</li>\n</ol>\n","solutionPreviewHtml":"<h3>I. محلول حمض الميثانويك</h3>\n<h4>معادلة الانحلال والثنائيتان</h4>\n<p class=\"paragraph\">حمض الميثانويك حمض حسب برونشتد: يعطي بروتونا\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msup><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mo>+</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{H^+}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.7713em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nللماء الذي يلعب دور الأساس:</p>\n<p><span class=\"katex-display\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><semantics><mrow><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>l</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>=</mo><msub><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub><mo>+</mo><msub><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>+</mo></msup></mrow><mrow><mo stretchy=\"false\">(</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">)</mo></mrow></msub></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{HCOOH}_{(aq)}+\\mathrm{H_2O}_{(l)}=\\mathrm{HCOO^-}_{(aq)}+\\mathrm{H_3O^+}_{(aq)}\n</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0385em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">HCOOH</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.058em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">O</span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.01968em;\">l</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span><span class=\"mrel\">=</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2778em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.1765em;vertical-align:-0.3552em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">HCO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8213em;\"><span style=\"top:-3.113em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3448em;\"><span style=\"top:-2.5198em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3552em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span><span class=\"mbin\">+</span><span class=\"mspace\" style=\"margin-right:0.2222em;\"></span></span><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.196em;vertical-align:-0.3747em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.8213em;\"><span style=\"top:-3.113em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3253em;\"><span style=\"top:-2.5003em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mtight\"><span class=\"mopen mtight\">(</span><span class=\"mord mathnormal mtight\">a</span><span class=\"mord mathnormal mtight\" style=\"margin-right:0.03588em;\">q</span><span class=\"mclose mtight\">)</span></span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3747em;\"><span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></p>\n<p class=\"paragraph\">الثنائيتان (أساس/حمض) الداخلتان في التفاعل: الحمض\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{HCOOH}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:0.6833em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">HCOOH</span></span></span></span></span>\nيفقد بروتونا فيعطي أساسه المرافق، والماء يكتسب بروتونا فيعطي حمضه المرافق:</p>\n<p class=\"paragraph\"><span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mi mathvariant=\"normal\">C</mi><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>−</mo></msup></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{HCOOH/HCOO^-}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0213em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">HCOOH/HCO</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">−</span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span>\nو\n<span class=\"katex\"><span class=\"katex-mathml\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\"><semantics><mrow><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>3</mn></msub><msup><mi mathvariant=\"normal\">O</mi><mo>+</mo></msup><mi mathvariant=\"normal\">/</mi><msub><mi mathvariant=\"normal\">H</mi><mn>2</mn></msub><mi mathvariant=\"normal\">O</mi></mrow><annotation encoding=\"application/x-tex\">\\mathrm{H_3O^+/H_2O}</annotation></semantics></math></span><span class=\"katex-html\" aria-hidden=\"true\"><span class=\"base\"><span class=\"strut\" style=\"height:1.0213em;vertical-align:-0.25em;\"></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">3</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">O</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.7713em;\"><span style=\"top:-3.063em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mbin mtight\">+</span></span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">/</span><span class=\"mord\"><span class=\"mord mathrm\">H</span><span class=\"msupsub\"><span class=\"vlist-t vlist-t2\"><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.3011em;\"><span style=\"top:-2.55em;margin-left:0em;margin-right:0.05em;\"><span class=\"pstrut\" style=\"height:2.7em;\"></span><span class=\"sizing reset-size6 size3 mtight\"><span class=\"mord mathrm mtight\">2</span></span></span></span><span class=\"vlist-s\">​</span></span><span class=\"vlist-r\"><span class=\"vlist\" style=\"height:0.15em;\"><span></span></span></span></span></span></span><span class=\"mord mathrm\">O</span></span></span></span></span></p>\n","places":[{"kind":"bac","paperSlug":"/بكالوريا/2015/علوم-تجريبية","paperLabel":"بكالوريا 2015 · علوم تجريبية · الموضوع الثاني · التمرين الأول","page":null,"number":null,"label":null}]}},"pageContext":{"pageType":"exercise","id":"ed46ca8f-3223-4327-8427-6026b3495dfe","title":"تمرين 98","level":"سنة ثالثة ثانوي","division":"علوم تجريبية","unitPath":"/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","levelPath":"/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","canonicalPath":"/تمرين-98/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي","related":[{"title":"تمرين 1","slug":"/تمرين-1/تطور-حالة-جملة-كيميائية-خلال-تحول-كيميائي-نحو-حالة-توازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 4","slug":"/تمرين-4/تطور-حالة-جملة-كيميائية-خلال-تحول-كيميائي-نحو-حالة-توازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},{"title":"تمرين 5","slug":"/تمرين-5/تطور-حالة-جملة-كيميائية-خلال-تحول-كيميائي-نحو-حالة-توازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"}],"previous":{"title":"تمرين 97","slug":"/تمرين-97/تطور-جملة-كيميائية-نحو-حالة-التوازن/علوم-تجريبية-سنة-ثالثة-ثانوي"},"next":null}},
    "staticQueryHashes": ["2765781940","2956526940","3051459005","3459843155"]}